Custodial Exchange to giełda, na której klienci mogą kupować, sprzedawać i przechowywać bitcoiny. Kluczami prywatnymi zarządza operator lub wyznaczony przez niego depozytariusz. Te tajne wartości służą do tworzenia podpisów cyfrowych uprawniających do wydania środków. Klient zleca operacje przez swoje konto, ale nie może sam podpisać transakcji bez udziału usługi. Jego prawa do aktywów zależą od umowy i właściwych przepisów.
Anna kupuje bitcoina i widzi w aplikacji 100000 sat, czyli sto tysięcy najmniejszych powszechnie używanych jednostek bitcoina. Może je sprzedać na giełdzie, ale nie ma kluczy, którymi sama wysłałaby bitcoiny do sieci. Zarządza nimi giełda lub jej depozytariusz. Warstwa bazowa Bitcoina korzysta z UTXO, czyli niewydanych wyjść transakcji; ich wydanie zwykle wymaga podpisu utworzonego kluczem prywatnym. Każde wyjście określa kwotę oraz warunki, które trzeba spełnić, aby ją wydać. Hasło do konta giełdowego nie jest takim kluczem. Saldo odzwierciedla to, co usługa zapisała na rzecz Anny. Samo nie mówi, jakie aktywa je pokrywają ani jakie prawa miałaby Anna w razie kłopotów firmy. [1] [5]
Giełda może dopasować zlecenie kupującego do oferty sprzedającego. Zestawienie ofert kupna i sprzedaży nazywa się arkuszem zleceń. Po zawarciu transakcji handlowej giełda aktualizuje swoją ewidencję: jednemu klientowi przybywa salda w bitcoinie, drugiemu w pieniądzu. Każdy taki handel nie musi tworzyć nowej transakcji w sieci Bitcoin. Dlatego handel wewnątrz giełdy może wydawać się natychmiastowy, a wypłata do własnego portfela trwa dłużej. Na wynik wpływają cena, różnica między ofertami kupna i sprzedaży oraz opłata. Zakończony handel potwierdza zakup zgodnie z zasadami platformy, a nie przekazanie kluczy pod kontrolę Anny. [3]
Gdy Anna przesyła bitcoin z własnego portfela na giełdę, używa adresu wpłaty podanego na swoim koncie. Sprawdza też obsługiwaną sieć i ewentualną kwotę minimalną. Token na innej sieci, choćby miał bitcoin w nazwie, nie jest tym samym co BTC w warstwie bazowej Bitcoina. Giełda zwykle czeka na określoną liczbę potwierdzeń. Pierwsze oznacza umieszczenie transakcji w bloku; każdy następny blok zbudowany nad nim dodaje kolejne potwierdzenie. Zaksięgowanie może opóźnić także wewnętrzna kontrola. Identyfikator transakcji, txid, pomaga znaleźć przelew, ale sam nie dowodzi poprawnego uznania konta Anny. Również późniejsze przeniesienie wpłaty do wspólnego portfela giełdy nie oznacza automatycznie, że jej saldo zniknęło. [5] [7]
Zlecając wypłatę, Anna najpierw prosi usługę o wysłanie bitcoinówa. Giełda może stosować limity, okres oczekiwania, listę dozwolonych adresów lub weryfikację tożsamości. Dopiero po utworzeniu i rozgłoszeniu transakcji można śledzić ją w sieci. Załóżmy, że z żądanych 100000 sat usługa potrąca 1000 sat opłaty za wypłatę: do portfela dociera 99000 sat. To przykład, nie cennik. Opłata klienta nie musi też być równa opłacie dla górników; giełda może połączyć kilka wypłat w jednej transakcji. Anna sprawdza sieć, adres docelowy, kwotę i potwierdzenia we własnym portfelu. Wypłata przez Lightning Network korzysta z sieci kanałów płatniczych, w których uczestnicy aktualizują podział środków bez zapisywania każdej płatności osobno w głównym łańcuchu. [8] [9]
Kontrola kluczy i własność prawna to różne sprawy. Zależnie od modelu przechowywania i właściwego prawa klient może zachować prawa własności, choć przelewy wykonuje depozytariusz. Inne rozwiązanie może tworzyć wierzytelność wobec firmy. Nie da się opisać wszystkich giełd jednym zdaniem. Ważne są oddzielenie majątku klientów od majątku firmy, czyli segregacja, oraz wiarygodna ewidencja udziałów klientów. Wspólny portfel sam w sobie nie dowodzi sprzeniewierzenia. Warto też przeczytać, czy produkt rzeczywiście służy przechowywaniu, czy pozwala pożyczać aktywa lub ustanawiać na nich zabezpieczenie. Takie wykorzystanie musi być zgodne z właściwym prawem; zdanie w umowie nie czyni go automatycznie legalnym. [3] [2] [6]
Część środków może być dostępna na bieżące wypłaty przez Hot Wallet, czyli portfel, którego klucze są używane w środowisku połączonym z internetem. Cold Storage ogranicza ich narażenie na zagrożenia z systemów online. Multisig wymaga kilku podpisów, a MPC (Multi-Party Computation) dzieli obliczenie kryptograficzne między kilku uczestników. Przy takim podpisywaniu oddzielni uczestnicy wspólnie tworzą podpis, nie składając całego klucza prywatnego w jednym miejscu. Metody te mogą ograniczać pewne ryzyka, ale żadna nazwa nie gwarantuje uczciwej księgowości ani bezpiecznej działalności. Liczą się także uprawnienia pracowników, kopie zapasowe, odzyskiwanie dostępu i kontrola przelewów. Jeśli giełda korzysta z zewnętrznego depozytariusza, dochodzi kolejne ogniwo odpowiedzialności. Anna powinna wiedzieć, kto uczestniczy w przechowywaniu środków, zamiast zadowalać się obrazkiem sejfu. [1] [10]
Wypłacalność oznacza w uproszczeniu, że wartość aktywów pokrywa zobowiązania. Płynność to zdolność terminowego realizowania płatności i wypłat. Firma może mieć cenny majątek, do którego nie ma natychmiastowego dostępu. Inna może przez pewien czas płacić klientom z nowych wpłat, ukrywając niedobór. Duża liczba wypłat szybko ujawnia takie słabości. Wypłaty może jednak wstrzymać także awaria techniczna, atak lub problem bankowy. Samo opóźnienie nie dowodzi więc niewypłacalności, tak jak jedna udana wypłata nie dowodzi trwałego zdrowia finansowego. Na tym polega ryzyko kontrahenta: wynik zależy również od tego, czy druga strona dotrzyma zobowiązań. [1] [4]
Giełda może opublikować Proof of Reserves, czyli dowód rezerw. Zależnie od metody może on wykazać kontrolę określonych bitcoinów w danej chwili. Niektóre systemy używają również Merkle Tree, struktury pozwalającej sprawdzić obecność rekordu na liście, do sald klientów. Anna może wówczas potwierdzić uwzględnienie swojego konta, ale nie automatycznie kompletność wszystkich długów firmy. Rezerwy mogą być chwilowo pożyczone, aktywa obciążone, a część zobowiązań pominięta. Dlatego ostrzeżenie opracowane przez pracowników PCAOB (amerykańskiego organu nadzorującego audyt spółek publicznych) odróżnia takie raporty od badania sprawozdań finansowych. Nawet prawdziwy audyt nie jest obietnicą przyszłego bezpieczeństwa. Ważne są zakres kontroli, okres i dokładna firma objęta badaniem. [4]
Giełdy często prowadzą KYC, czyli weryfikują tożsamość i poznają klientów, łącząc te dane z handlem, przelewami bankowymi i adresami Bitcoin. Wyciek bazy może ujawnić wrażliwe powiązania finansowe. Kontrole bezpieczeństwa, obowiązki prawne lub spór o warunki usługi mogą ograniczyć dostęp do konta. Zasady Bitcoina się nie zmieniają, ale Anna może mimo to nie móc wypłacić środków. Silne hasło i uwierzytelnianie wieloskładnikowe, na przykład dodatkowe potwierdzenie logowania, pomagają zapobiec przejęciu konta. Nie rozwiązują braku rezerw ani upadku operatora. Wybór usługi obejmuje więc również poznanie zasad reklamacji i postępowania po blokadzie. [1]
Anna najpierw sprawdza, z jaką dokładnie firmą zawiera umowę, jakiemu nadzorowi podlega i jakie ma zasady przechowywania oraz wypłat. Logo ubezpieczyciela nie wystarczy: znaczenie mają zakres ochrony, odbiorca odszkodowania i wyłączenia. Mała wpłata i wypłata pomagają poznać procedurę oraz opłaty, ale nie gwarantują przyszłego działania. Jeśli Anna chce samodzielnej kontroli, przygotowuje portfel, bezpiecznie go zabezpiecza kopią zapasową, sprawdza adres odbiorczy i zaczyna od rozsądnie małej próby. Nigdy nie przekazuje giełdzie Seed Phrase tego portfela, czyli słów służących do jego odtworzenia. Self-custody usuwa zależność od giełdy w odniesieniu do wypłaconych środków, lecz przenosi na Annę odpowiedzialność za klucze. Chodzi o zrozumienie obu możliwości i nieutożsamianie wygodnego konta z kontrolą, której ono nie zapewnia. [1] [3]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Samodzielne przechowywanie bitcoinów, KYC, Proof of reserves, Counterparty risk, Bitcoin, UTXO. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z KYC, Uśrednianie kosztu zakupu (DCA), Spotowy ETP na bitcoina, Brian Armstrong.