Portfel Bitcoin pomaga odbierać płatności, sprawdzać saldo i przygotowywać wysyłkę bitcoina. Nazwa obejmuje jednak różne sposoby zarządzania: płatności może podpisywać aplikacja, oddzielne urządzenie albo operator usługi powierniczej. Ważniejsze od wyglądu ekranu jest więc to, kto kontroluje klucze i jak można odzyskać dostęp.
Znajomy wysyła bitcoina na adres z Twojego portfela. Nie przesyła do telefonu pliku z monetami: tworzy transakcję w sieci Bitcoin. Portfel sprawdza, czy płatność dotarła i została potwierdzona w bloku, a następnie uwzględnia ją w saldzie. Gdy później chcesz zapłacić, przygotowuje nową transakcję. Do jej zatwierdzenia zwykle potrzebny jest podpis cyfrowy, dowód uprawnienia do wydania środków. Portfel tworzy go kluczem prywatnym, poufną informacją, której nie ujawnia innym podczas podpisywania. Aplikacja i sieć mają zatem różne role: portfel pomaga dokonać płatności, a sieć sprawdza jej poprawność. [1]
Widoczne saldo często składa się z kilku osobnych, jeszcze niewydanych kwot, nazywanych UTXO. Portfel odnajduje je na podstawie danych, którymi zarządza, i sprawdza, które zostały już użyte. Do samej obserwacji nie potrzebuje kluczy prywatnych. Watch-only Wallet może pokazać wpływy lub przygotować propozycję płatności, ale sam jej nie podpisze. Przydaje się to na przykład do obserwowania oszczędności, których klucze pozostają w oddzielnym urządzeniu. Kwota na ekranie nie dowodzi więc, że dana aplikacja może wysłać te pieniądze. [1]
Przy Self-custody, czyli samodzielnym przechowywaniu, kontrolujesz klucze potrzebne do podpisywania. Odpowiadasz też za ich ochronę i odzyskanie. W usłudze custodial, czyli powierniczej, klucze trzyma dostawca i to on wykonuje wypłaty. Saldo w jego aplikacji pokazuje, ile według swojej ewidencji pozwala Ci wypłacić; nie oznacza, że kontrolujesz odpowiadające mu klucze. Znaczenie mają również dostępność i zasady usługi. Dwie aplikacje mogą pokazywać identyczną kwotę, ale działać zupełnie inaczej po utracie dostępu lub w razie problemów operatora. [1]
Adres pozwala komuś zapłacić Tobie. Portfel tworzy go z danych określających, jak będzie można później wydać otrzymanego bitcoina. Możesz przesłać adres płatnikowi; sama jego znajomość zwykle nie pozwala wysłać Twoich pieniędzy gdzie indziej. Inną rolę mają klucz prywatny i Seed Phrase, zapasowa sekwencja słów, z której zgodne portfele potrafią odtworzyć klucze. Nie przekazuj tych sekretów nikomu. Udostępnienie adresu także wpływa na prywatność: osoba, która go zna, może śledzić jego publiczną historię. Nowy adres dla kolejnego wpływu pomaga nie łączyć bez potrzeby różnych płatności. [1]
Przy płatności portfel wybiera odpowiednie UTXO, tworzy kwotę dla odbiorcy i ewentualną resztę oraz proponuje opłatę. Dopiero potem transakcja jest podpisywana i przekazywana do sieci. Wszystkich kroków nie musi wykonywać to samo urządzenie. PSBT to format przekazywania nieukończonej transakcji Bitcoin między aplikacją a urządzeniem podpisującym. Hardware Wallet chroni klucze i tworzy podpisy wewnątrz oddzielnego urządzenia. Może dzięki temu podpisać propozycję z komputera bez oddawania mu kluczy. Sprawdź adres docelowy i kwotę na zaufanym ekranie urządzenia. Samo nie wie, komu naprawdę chciałeś zapłacić. [2]
Wiele nowoczesnych portfeli wyprowadza liczne klucze ze wspólnej podstawy, seedu, zgodnie z BIP 32. Seed Phrase, używana na przykład w BIP 39, pomaga odtworzyć tę podstawę; nie jest po prostu jednym kluczem zapisanym słowami. Jeśli korzystasz z BIP39 passphrase, dodatkowego opcjonalnego składnika wyprowadzania, potrzebujesz jej również przy odzyskiwaniu. Literówka może otworzyć inny portfel bez ostrzeżenia. Ścieżka wyprowadzania opisuje sposób tworzenia kolejnych kluczy, a typ skryptu — formę zapisu warunków wydania środków. Te dane również mogą być potrzebne, aby program odnalazł właściwe klucze i adresy. W Multisig, gdzie wydanie środków wymaga wielu podpisów, zapisz również reguły podpisywania i publiczne dane współpodpisujących. Słowa jednego portfela mogą nie wystarczyć. [3] [4] [2]
Sprawdzony portfel mobilny może służyć do nauki na małych transakcjach i do codziennych płatności. Większa kwota przechowywana długoterminowo wymaga staranniejszego przemyślenia ochrony: gdzie są klucze, kto może je uzyskać i czy kopia zapasowa zadziała. Oddzielne urządzenie podpisujące ogranicza część zagrożeń związanych z przejętym telefonem lub komputerem, ale nie zapobiega pomyłkom przy zatwierdzaniu płatności. Oddzielenie pieniędzy na bieżące wydatki od oszczędności może ograniczyć skutki pojedynczego błędu. Nie chodzi wyłącznie o jak najbardziej skomplikowane zabezpieczenia. Sposób zabezpieczenia, którego nie rozumiesz albo przy którym nie umiesz odzyskać dostępu, sam stwarza ryzyko. [1]
Wybrana aplikacja lub urządzenie musi obsługiwać Twój typ portfela i format kopii zapasowej. Zapisana kopia nie jest tym samym co sprawdzona możliwość odtworzenia portfela. Słowa muszą być kompletne, czytelne i we właściwej kolejności; nie mogą zginąć również inne potrzebne dane. Skorzystaj z bezpiecznej kontroli kopii lub odzyskiwania zalecanej dla Twojego portfela albo urządzenia. Nie testuj jej, wpisując prawdziwe słowa na stronę przesłaną jako „weryfikacja portfela”. Rzekoma pomoc techniczna także ich nie potrzebuje. Zgubiony telefon można zastąpić, jeśli odpowiednia kopia pozwala odzyskać klucze. Samo ponowne zainstalowanie aplikacji albo zmiana jej hasła nie odtworzy brakujących pierwotnych kluczy. [4] [5]
Aby wyświetlić saldo, portfel musi poznać stan odpowiednich transakcji. Może korzystać z serwera dostawcy albo łączyć się z Twoim Full Node, komputerem samodzielnie sprawdzającym reguły Bitcoina. Serwer może poznawać związki między adresami a zapytaniami i nie pokazywać tych samych niepotwierdzonych transakcji co inny węzeł. Własny węzeł pomaga tylko wtedy, gdy portfel rzeczywiście go używa. To inna kwestia niż posiadanie kluczy: aplikacja może w pełni pozostawiać Ci podpisywanie, a po informacje nadal zwracać się do obcego serwera. Samodzielne przechowywanie i niezależną weryfikację należy więc oceniać osobno. [1]
Nawet najlepsze urządzenie nie pomoże, jeśli zainstalujesz fałszywą aplikację, ujawnisz słowa odzyskiwania lub zatwierdzisz płatność na cudzy adres. Phishing to oszustwo polegające na podszywaniu się pod zaufaną stronę, wiadomość lub pomoc techniczną, aby zdobyć sekrety albo skłonić Cię do niebezpiecznego kroku. Sprawdzaj źródła aplikacji i aktualizacji, kontroluj dane płatności i chroń kopie także przed zgubieniem lub zniszczeniem. Jeśli ktoś uzyska klucze, nowe hasło aplikacji nie unieważni jego kopii. Traktuj portfel jako cały sposób zarządzania środkami: aplikację, ewentualne urządzenie podpisujące, kopię i swoje nawyki podczas ich używania. [2] [5]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Private Key, UTXO, Transakcja, Full Node, Lightning Network. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z UTXO, Private Key, Lightning Network, Adres Bitcoin.