Seed Phrase to lista słów odzyskiwania w ściśle określonej kolejności. Portfel obsługujący ten sam format kopii potrafi odtworzyć z nich klucze prywatne, czyli tajne dane potrzebne do podpisywania płatności. Dzięki temu możesz odzyskać dostęp do bitcoinów. Słowa nie są hasłem do logowania ani plikiem zawierającym monety. Kto zna wszystkie potrzebne sekrety, może odtworzyć dostęp bez twojego urządzenia.
Podczas zakładania własnego portfela często pojawia się lista zawierająca 12 lub 24 słowa z prośbą o ich zapisanie. Ich znaczenie staje się jasne, gdy telefon się zepsuje albo Hardware Wallet przestanie działać. Bitcoiny nie zniknęły wraz z urządzeniem: dotyczące ich zapisy pozostają w sieci Bitcoin. Odtwarzasz klucze pozwalające nimi dysponować. Pełna kopia zapasowa i zgodny portfel umożliwiają to również na innym urządzeniu. Na koncie giełdowym kluczami zazwyczaj zarządza jednak operator; hasło do takiego konta jest czymś innym. [4] [6]
Słowa nie są etykietami poszczególnych monet. Portfel używa ich jako wspólnego punktu wyjścia i według ustalonych reguł tworzy wiele kluczy prywatnych i adresów. Portfel działający w ten sposób nazywa się HD Wallet. Dlatego ta sama kopia zwykle obejmuje również adresy utworzone później. Ma to drugą stronę: ktoś, kto pozna twoje słowa, nie musi kraść telefonu ani znać jego PIN-u. W zwykłym portfelu bez dodatkowej passphrase może wyprowadzić te same klucze. Passphrase i Multisig wprowadzają dalsze warunki, do których jeszcze wrócimy. [6] [1]
Nowa kopia powinna powstać w godnym zaufania portfelu, z dobrej jakości losowości. Nie wybieraj ulubionych słów ani zdania z książki. Zachowaj ostrożność także wobec urządzenia z dołączoną, już wypełnioną kopią: jej autor może ją znać. Nie wysyłaj słów do pomocy technicznej ani nie wpisuj ich na stronie obiecującej naprawę, synchronizację czy odblokowanie. Prawdziwy pracownik wsparcia ich nie potrzebuje. Odzyskiwanie portfela to procedura, którą rozpoczynasz samodzielnie na podstawie zweryfikowanych instrukcji. [1] [4]
Zapisz wszystkie słowa dokładnie i we właściwej kolejności; nie tłumacz ich. Papier jest prostym rozwiązaniem, a wytrzymały metal może pomóc w razie pożaru lub zalania. Żaden z nich nie uniemożliwia odczytania dostępnej kopii. Wybierz miejsce z myślą zarówno o utracie, jak i cudzym dostępie. Drugi egzemplarz zmniejsza zależność od jednej lokalizacji, lecz tworzy kolejny sekret wymagający ochrony. Zdjęcia i zwykła chmura dodają kopie cyfrowe, o których łatwo zapomnieć. Dla początkujących przechowywanie offline jest łatwiejszym do opanowania punktem wyjścia. [4] [1]
Starannie zapisana kartka nie dowodzi, że wszystko przepisano poprawnie. Niektóre urządzenia Hardware Wallet oferują sprawdzenie kopii bezpośrednio na urządzeniu, bez kasowania portfela; przykładem jest Trezor Model T. Korzystaj z oficjalnej procedury dla danego modelu. Nie kasuj jedynego działającego portfela tylko po to, żeby wykonać próbę. Przy rzeczywistym odzyskiwaniu sprawdź też oczekiwane adresy albo znane niewielkie saldo. Samo przyjęcie słów przez aplikację nie potwierdza jeszcze poprawnej passphrase ani ustawień konta. [3] [1]
PIN zazwyczaj chroni dostęp do konkretnego urządzenia. Seed Phrase pozwala odtworzyć klucze poza nim. Opcjonalna passphrase BIP39 uczestniczy natomiast w samym wyprowadzaniu portfela: aby odtworzyć ten sam portfel, potrzebujesz słów i passphrase. Błędna passphrase zwykle otworzy inny, pusty portfel zamiast wywołać komunikat o złym haśle. Nie jest obowiązkowym „25. słowem” z listy. Jeżeli jej używasz, zachowaj dokładną, oddzielną kopię; wsparcie nie odzyska jej przez reset. [1]
BIP39 to popularny format słów odzyskiwania, ale nie każdy portfel go używa. Electrum ma własny system. SLIP39 pozwala podzielić kopię na części i ustalić, ile z nich będzie potrzebnych do odzyskania dostępu. To nie to samo co pocięcie listy słów na kawałki. Oprócz słów zachowaj nazwę pierwotnego portfela, format kopii i potrzebne ustawienia kont. Obejmują one ścieżkę wyprowadzania, która wskazuje portfelowi, gdzie szukać kluczy, oraz typ adresów. Multisig korzysta z kilku kluczy i ustalonej liczby podpisów. Do odtworzenia całej konfiguracji nie wystarczy kopia jednego podpisującego: potrzebne są też pozostałe klucze publiczne i reguła podpisów. Output Descriptor może zapisać te informacje jako opis kluczy i zasad wydawania środków czytelny dla programu. Puste saldo po imporcie nie musi więc oznaczać, że bitcoiny zniknęły. [1] [7] [8] [2]
Gdy urządzenie przestaje działać, a kopia pozostaje tajna, trzeba przywrócić dostęp. Jeśli jednak ktoś widział słowa lub wpisałeś je na oszukańczej stronie, może mieć własną kopię kluczy. Odtworzenie tych samych słów ani zmiana PIN-u mu jej nie odbierze. Zagrożone środki trzeba bezpiecznie przenieść pod kontrolę nowych kluczy; w Multisig postępowanie zależy od całej reguły podpisów. Po utracie wszystkich kopii i dostępu do działającego portfela odzyskanie może już nie być możliwe. Nie przywróci ono również bitcoinów, które zostały skradzione. [5] [2]
BIP39 zapisuje losowe bity i krótką sumę kontrolną za pomocą listy 2048 słów. Dla 12 słów są to 128 bitów losowości i 4 bity kontrolne; dla 24 słów — 256 i 8 bitów. Kontrola wykrywa część błędów, lecz nie potwierdza bezpiecznego utworzenia ani nie ujawnia cudzych kopii. Następnie funkcja obliczeniowa PBKDF2 tworzy ze słów i ewentualnej passphrase 512-bitowy seed, czyli dane wyjściowe do tworzenia kluczy. Dłuższy wynik nie sprawia, że pierwotne słowa stają się mniej przewidywalne; tę nieprzewidywalność nazywamy tu entropią. Więcej słów nie naprawia zatem słabej losowości ani ujawnionej kopii. [1]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z BIP 39, Portfel, BIP39 passphrase. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z BIP 39, HD Wallet, Cold Storage, Hardware Wallet.