Segregation oznacza oddzielenie majątku klientów od majątku powiernika. Przy przechowywaniu aktywów łączą się ewidencja udziałów, organizacja portfeli i ochrona prawna. Osobny adres to tylko część obrazu; sam nie gwarantuje, jak szybko i w jakim zakresie uda się odzyskać majątek przy niewypłacalności.
Wyobraź sobie, że przekazujesz BTC na przechowanie. Usługodawca ma chronić je dla Ciebie, a nie uznać za własne zasoby operacyjne. Sposób oddzielenia zależy też od właściwego systemu prawnego. Konkretnym przykładem są wytyczne nowojorskiego nadzoru finansowego NYDFS z 30 września 2025 r., które zastąpiły wersję z 2023 r. Obejmują określonych usługodawców z uprawnieniami w Nowym Jorku, a nie wszystkie giełdy świata. Wymagają oddzielenia aktywów klientów od majątku powiernika i podmiotów z nim powiązanych zarówno w ewidencji wewnętrznej, jak i on-chain, czyli na blockchainie. Wyjątek wymaga wcześniejszej pisemnej zgody NYDFS; powiernik nie może przyznać go sobie sam. [1]
Nie każdy klient musi mieć osobny portfel. W opisanym systemie powiernik może używać portfela omnibus, wspólnego dla wielu klientów, jeśli zawiera on wyłącznie ich aktywa, a aktualna ewidencja jasno pokazuje poszczególne udziały. Załóżmy, że klient A ma 6 BTC, a klient B ma 4 BTC. Łącznie daje to 10 BTC. Własne 2 BTC powiernika nie należą do tej sumy i powinny być oddzielone. Omnibus nie oznacza więc tego samego co zmieszanie majątku klientów z majątkiem firmy. Liczy się to, do kogo należą środki i czy da się to wykazać. [1]
Kontynuujmy przykład, pomijając dla prostoty opłaty. Klient A wypłaca 2 BTC. Zostają mu 4 BTC, klient B też ma 4 BTC, a razem mają 8 BTC. Jeżeli jednak ewidencja błędnie przypisze A 5 BTC, a B 3 BTC, nadal pokaże sumę 8 BTC. Samo porównanie łącznego salda z blockchainem nie ujawni błędu. Uzgadnianie zapisów polega zatem na sprawdzeniu nie tylko sumy, ale też praw poszczególnych klientów i operacji, które je zmieniły. Ewidencja i stan w sieci muszą dotyczyć tego samego momentu; inaczej różnicę może wywołać również przelew zapisany tylko po jednej stronie. [1]
Osobny adres ułatwia rozróżnianie środków, ale nie opisuje całego ich zabezpieczenia. Stanowisko organów nadzoru bankowego z lipca 2025 r. rozróżnia więc rachunki omnibus i oddzielne oraz wskazuje na ocenę ryzyka obu modeli. Jeśli na przykład oba adresy klientów obsługuje ten sam przejęty system zarządzania kluczami, atakujący może zagrozić obu. Klucze prywatne to tajne dane potrzebne do podpisywania przelewów. Same osobne adresy nie dowodzą więc niezależnego dostępu do kluczy, kopii zapasowych czy kontroli operacyjnych. Nie znaczy to, że wszystkie oddzielne adresy korzystają z tego samego klucza; chodzi o możliwy wspólny słaby punkt. [2]
Gdy usługodawca przekazuje część przechowywania innej firmie, jest to subcustody, czyli korzystanie z podpowiernika. Według przywołanych wytycznych NYDFS nowe rozwiązanie wymaga wcześniejszej zgody nadzoru i odpowiedniego sprawdzenia. Rachunki i portfele mają być oznaczone F/B/O, od for the benefit of, czyli na rzecz klientów. Aktywa muszą być oddzielone od własnego majątku zarówno pierwszego powiernika, jak i podpowiernika. Nie mogą zabezpieczać własnych długów usługodawcy. Także prawo podpowiernika do potrącenia lub zabezpieczenia na aktywach jest ograniczone do tego, co zwyczajowo dotyczy bieżących opłat i wydatków. Potrącenie oznacza tu pomniejszenie kwoty do zwrotu o wzajemną wierzytelność. Wytyczne nie zakazują więc każdej zapłaty opłaty, lecz ograniczają obciążenia aktywów klientów. Podpowiernik musi mieć uprawnienia od NYDFS albo podlegać w swojej jurysdykcji systemowi przechowywania aktywów, który NYDFS uzna za zasadniczo podobny. [1]
Załóżmy, że usługodawca przedstawia prawidłowo podpisaną wiadomość weryfikacyjną powiązaną z danym adresem. Może ona pomóc wykazać kontrolę techniczną, ale nie ujawni cudzego prawa zabezpieczającego spłatę długu. Tak samo nazwa rachunku nie dowodzi, kto naprawdę kontroluje klucze. Stanowisko bankowe podkreśla zarówno obowiązki umowne, jak i kontrolę dostępu. Te elementy się uzupełniają: dowód techniczny nie zastępuje dokumentów prawnych, a prawna nazwa nie zastępuje bezpiecznych kluczy. Przy niewypłacalności, gdy instytucja nie jest w stanie realizować zobowiązań, znaczenie mają konkretne podmioty, umowy i właściwe prawo. [2]
Obok zwykłego przechowywania klient może otrzymać ofertę odsetek lub innego dochodu. Pracownicy amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) w biuletynie dla inwestorów indywidualnych zwracają uwagę na to, czy usługodawca pożycza aktywa klientów innym, wykorzystuje je jako zabezpieczenie albo łączy we wspólnej puli. Jeżeli przenosisz ze swojego salda 1 BTC do programu pożyczkowego, przeczytaj warunki ponownie. Mogą się zmienić Twoje prawa do aktywa, osoba dłużnika i ryzyko braku zwrotu. Oznaczenie Segregation przy głównym rachunku nie gwarantuje takiego samego traktowania w innym produkcie. Chodzi tu o różnicę między usługami; edukacyjny biuletyn pracowników SEC sam nie jest nowym przepisem prawa. [3]
Oceniając usługę, zestawiaj kilka rodzajów dokumentów: dokładną osobę prawną, wyciągi klientów, uzgodnienie udziałów, zasady dostępu do kluczy i umowy z podpowiernikami. Istotne są też cudze prawa obciążające aktywa. Kontrola w określonym momencie, nazwijmy go T, mówi o stanie właśnie wtedy. Sama nie dowodzi poprawności wszystkich operacji po T. Dlatego liczą się także bieżąca ewidencja i sposób sprawdzania zmian. Segregation ma chronić interesy klientów, ale sama nie obiecuje natychmiastowej wypłaty, ubezpieczenia ani pełnego zwrotu przy niewypłacalności. [1] [2] [3]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Institutional custody, Qualified custodian, Rehypothecation, Counterparty risk. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Custodial Exchange, Qualified custodian.