Rehypothecation to dalsze wykorzystanie aktywów klienta przez pośrednika finansowego. Przykładowo pożyczkodawca może użyć otrzymanego zabezpieczenia do zabezpieczenia własnej pożyczki. Dla klienta ważne jest, kto ma zwrócić majątek, na jakich warunkach i co się stanie, jeśli kolejna transakcja się nie powiedzie.
Anna chce pożyczki i przekazuje usługodawcy bitcoiny jako zabezpieczenie. Zgodnie z umową może on wykorzystać je dalej, choćby do pozyskania własnego finansowania. Tu zaczyna się Rehypothecation. Rada Stabilności Finansowej, czyli FSB, odróżnia w swojej analizie wykorzystanie aktywów klientów od szerszego ponownego używania zabezpieczeń między kontrahentami. Nie jest to jednolita definicja prawna dla całego świata. W usłudze związanej z Bitcoinem nazwa produktu nie wystarcza: znaczenie ma to, na co pozwala umowa. [1]
Anna powinna wiedzieć, co zmienia przekazanie majątku. FSB rozróżnia security interest, czyli prawo wierzyciela do aktywów zabezpieczających zobowiązanie, oraz title transfer, czyli przeniesienie własności. Samo ustanowienie zastawu nie przenosi własności. Jej przeniesienie może natomiast zmienić charakter roszczenia: zamiast nadal być właścicielem pierwotnych aktywów, klient może mieć umowne prawo do otrzymania aktywów równoważnych. Saldo w BTC w aplikacji nie pokazuje tej różnicy; decydują dokumenty i właściwe prawo. [1]
Zgoda ma określony zakres: obejmowane aktywa, dozwolone cele, limity i warunki wycofania. Anna powinna też rozumieć, czy wycofanie kończy już rozpoczęte transakcje, czy tylko uniemożliwia nowe. Raport FSB z 2017 roku opisuje ówczesne podejście do informowania klientów i uzyskiwania ich zgody. Nie dowodzi, że wszystkie opisane przepisy nadal obowiązują. Sam podpis w żadnym razie nie gwarantuje, że majątek będzie dostępny w każdej chwili. [1]
Posłużmy się własnym uproszczonym przykładem, nawiązującym do analizy Federal Reserve, amerykańskiego banku centralnego. Anna to klient A, jej usługodawca to B, a kolejny wierzyciel to C. Anna przekazuje B 1 BTC z uzgodnionym prawem dalszego wykorzystania, a B przekazuje go C. Powstają relacje między Anną i usługodawcą oraz między usługodawcą i kolejnym wierzycielem. Nie oznacza to 2 BTC w blockchainie, czyli rejestrze transakcji bitcoinowych. Roszczenie dotyczy przyszłego świadczenia; nie jest kolejną utworzoną monetą. [2]
Federal Reserve wyjaśnia, jak ponowne użycie zabezpieczeń pomaga finansować kolejne transakcje, a zarazem wiąże ich uczestników. Dzięki majątkowi klientki A usługodawca B może uzyskać środki od C na lepszych warunkach. Może uwzględnić tę korzyść w cenie usługi, lecz nie dzieje się to automatycznie. Pojawia się też zależność: terminowy zwrot majątku Anny może wymagać zamknięcia kolejnej transakcji lub znalezienia innych środków. Ewentualny zysk nie wynika z samego posiadania BTC bez dodatkowych zobowiązań, lecz z działalności obarczonej kosztami i ryzykiem. [2]
Prawo do wykorzystania majątku nie dowodzi, że został już wykorzystany. Sam umowny zakaz nie dowodzi z kolei jego przestrzegania. Pomocna jest ewidencja odróżniająca dostępne aktywa od zaangażowanych w inne transakcje i wyjaśniająca ich zwrot. Basel CRE22, część międzynarodowych regulacji bankowych dotyczących zabezpieczeń, wprost porusza monitorowanie ponownego użycia i możliwych niedoborów płynności, czyli braku środków wtedy, gdy są potrzebne. Dla Anny praktyczne pytanie brzmi: czy usługodawca zrealizuje wypłatę, jeśli inny kontrahent nie zwraca mu właśnie majątku? [3]
Jeśli C nie wykona zobowiązania, B może mieć trudność ze zwrotem majątku Anny. Nie oznacza to automatycznie utraty dokładnie 1 BTC: usługodawca może mieć inne środki, a wynik zależy od umów i postępowania upadłościowego. Istnienie roszczenia umownego nie uzasadnia jednak również obietnicy szybkiej wypłaty. FSB opisuje przeszkody w dostępie do aktywów klientów podczas niewypłacalności, a Basel podkreśla egzekwowalność praw. Opóźnienie, spór o pierwszeństwo roszczeń i ostateczna strata to odrębne problemy. [1] [3]
Przed skorzystaniem z usługi Anna potrzebuje zrozumieć także wyjście: kto przechowuje majątek, kto ma go zwrócić i jakie warunki poprzedzają wypłatę. Zakaz Rehypothecation należy czytać wraz z wyjątkami i zasadami dotyczącymi dalszego podmiotu, któremu powierzono przechowywanie. Taki zapis sam w sobie nie usuwa ryzyka oszustwa ani upadłości przechowującego. Materiały FSB i Basel pomagają zrozumieć relacje; nie potwierdzają bezpieczeństwa konkretnej usługi związanej z Bitcoinem. Liczy się rzeczywista droga od wpłaty klienta z powrotem do jego portfela. [1] [3]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Collateral, Prime brokerage, Counterparty risk, Samodzielne przechowywanie bitcoinów. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Segregation, Prime brokerage, Collateral, Counterparty risk.