Collateral

ECB, Europejski Bank Centralny, wyjaśnia Collateral na przykładzie kredytu hipotecznego: jeśli dłużnik nie spłaca, bank może na określonych warunkach wykorzystać obciążoną nieruchomość do zaspokojenia należności. Przy pożyczce zabezpieczonej bitcoinami pytanie jest podobne: jakie prawo otrzymuje wierzyciel i kiedy może z niego skorzystać? Pavel nie powinien mylić ustanowienia zabezpieczenia ze spłatą. Dług nie znika. Zabezpieczenie dotyczy konkretnego zobowiązania, a jego sprzedaż musi mieć podstawę w umowie i prawie. [1]

Cena może się zmienić, zanim wierzyciel zdąży sprzedać aktywa. ECB wyjaśnia więc Haircut: obniżkę wartości uznawanej na potrzeby zabezpieczenia. W naszym własnym przykładzie majątek Pavla ma wartość rynkową 100 000 USD. Po obniżce o 20% wierzyciel uznaje 80 000 USD. Haircut nie jest opłatą ani już poniesioną stratą; tworzy bufor w wycenie. Nie mówi też, ile przyniosłaby rzeczywista sprzedaż dzisiaj. Stawka należy do przykładu, nie do oferty pożyczki. [2]

Pavel pożycza pod ten majątek 60 000 USD. LTV, Loan-to-Value, to stosunek długu do wartości zabezpieczenia. Wobec wartości rynkowej wynosi 60%. Pokrycie po obniżce liczymy odwrotnie: 80 000/60 000, około 133,3%, czyli uznana wartość podzielona przez dług. Raz pytamy o wielkość długu względem majątku, a raz o to, jak majątek pokrywa dług. LTV 60% i Haircut 20% nie są więc zamienne. ECB wyjaśnia zasadę obniżki; te obliczenia to nasz model w jednej walucie. [2]

W naszym przykładzie wartość rynkowa spada do 70 000 USD. Po tej samej obniżce o 20% uznana wartość to tylko 56 000 USD, o 4 000 USD mniej niż dług. ECB opisuje w swoim systemie aktualizację wyceny i żądanie dodatkowych aktywów lub gotówki, gdy pokrycie nie wystarcza. Takie wezwanie nazywa się Margin call. Pavel musi zatem znać zasady bieżącego utrzymywania zabezpieczenia. Termin i skutki ustala konkretna umowa lub system, nie to obliczenie. Sama luka nie określa też ilości dodatkowego majątku, jeżeli jego wycena również podlega obniżce. [3]

Bankowy standard Basel w części CRE22 wymaga prawnie skutecznych dokumentów i możliwości szybkiej realizacji zabezpieczenia, aby można było je uznać: sprzedaży lub przejęcia zgodnie z właściwymi regułami. Dla Pavla oznacza to praktyczne rozróżnienie: zapis przelewu BTC w blockchainie, publicznym łańcuchu transakcji, sam nie dowodzi tych praw ani kolejności wierzycieli. Techniczne wykonanie przelewu i pozycja prawna to różne kwestie. Standard bankowy nie staje się też automatycznie umową jego prywatnej pożyczki bitcoinowej. [4]

Załóżmy, że wierzyciel przyjmie papier wartościowy wyemitowany przez firmę Pavla. Jeśli firma nie poradzi sobie z długami, papier może w tej samej chwili stracić wartość. Basel CRE22 wskazuje słabą ochronę takiego zabezpieczenia powiązanego z dłużnikiem. Liczy się również płynność, czyli możliwość sprzedaży bez dużej obniżki ceny, oraz skupienie ryzyka w jednym rodzaju aktywów. Wysoka wycena na początku pożyczki nie gwarantuje takiego samego wpływu z szybkiej sprzedaży. [4]

Pavel powinien też rozumieć drogę swoich BTC: kto kontroluje przelewy, kto je przechowuje i czy mogą zabezpieczać kolejne zobowiązanie. Ponowne użycie nie jest automatyczną cechą każdej pożyczki; zależy od uzgodnionych praw. Basel CRE22 omawia przechowywanie, ponowne użycie i zrzeczenie się praw do przekazanego zabezpieczenia. Liczba na wyciągu sama nie dowodzi więc, że aktywa są swobodnie dostępne do natychmiastowego zwrotu. Pavel musi znać faktyczny układ, nie tylko nazwę usługi. [4]

Po spłacie kapitału, czyli pierwotnie pożyczonej kwoty, Pavel sprawdza jeszcze należne odsetki, koszty i warunki zwolnienia zabezpieczenia. Zrzut ekranu z zerowym kapitałem może nie dowodzić, że wszystkie obowiązki wygasły, a majątek jest wolny od obciążeń. Przy BTC trzeba też sprawdzić rzeczywisty przelew zwrotny lub odzyskanie kontroli zgodnie z umową. Materiały ECB i Basel wyjaśniają ogólne zasady, nie warunki konkretnej pożyczki. Zabezpieczenie kończy się po spełnieniu tych warunków, nie tylko z nadejściem daty w kalendarzu. [1] [4]