Likwidacja ogranicza ryzyko niedostatecznie zabezpieczonych pozycji. Depozyt zabezpieczający to środki przeznaczone na ich pokrycie. Gdy uznawana wartość tych środków nie spełnia wymogów dalszego utrzymywania pozycji, może zadziałać automat. Nie jest to zwykła sprzedaż bitcoinów z własnego portfela ani wybrany przez inwestora stop-loss.
Ewa otworzyła transakcję nastawioną na wzrost ceny Bitcoina. Część środków na koncie stanowi jej depozyt zabezpieczający. Depozyt początkowy jest potrzebny do otwarcia pozycji, a podtrzymujący do jej utrzymania. Kiedy cena spada, Ewa chce poczekać na odbicie, lecz giełda sprawdza, czy zabezpieczenia nadal wystarcza. Deribit interweniuje automatycznie bez wcześniejszego margin call, czyli wezwania do uzupełnienia środków. E-mail to ostrzeżenie, nie obiecany czas na naprawę sytuacji. Inne platformy mogą działać inaczej. Możliwość dalszego utrzymania transakcji nie zależy jednak wyłącznie od Ewy. [1] [2]
Dla uproszczenia Ewa ma equity wynoszące 1 000 USD: wartość konta po uwzględnieniu bieżących zysków i strat. W modelu przyjmujemy stały wymóg podtrzymujący 300 USD. Strata 750 USD pozostawia 250 USD. Wartość jest dodatnia, ale już nie pokrywa wymogu. To wyjaśnia, dlaczego system nie musi czekać na zero. W praktyce zmieniają się również wymagany depozyt i uznawana wartość zabezpieczenia. Nie obliczamy tu ceny likwidacji; pokazujemy uproszczony rachunek. Dodatnia wartość konta i wystarczające pokrycie to dwie różne rzeczy. [2]
Aplikacja może pokazywać szacowaną cenę likwidacji. To próg wynikający z określonych założeń, nie gwarantowana cena zamknięcia. Mark jest ceną obliczaną do wyceny i kontroli ryzyka; indeks stanowi punkt odniesienia według zasad rynku, a ostatnia transakcja rzeczywiście się odbyła. Wartości mogą się różnić. Zamknięcie zależy od dostępnych zleceń przeciwnych lub innego mechanizmu platformy. Zlecenie stop ma własny warunek aktywacji, po którym nadal musi zostać wykonane. Nie musi więc uchronić Ewy przed likwidacją ani zapewnić oczekiwanej ceny. [3]
Deribit opisuje stopniowe zmniejszanie pozycji: system interweniuje i ponownie sprawdza zabezpieczenie. Jeśli już wystarcza, pozostałe pozycje mogą pozostać otwarte. Likwidacja nie musi zatem zamknąć całego portfela. W trakcie procesu na tej platformie Ewa nie może jednak normalnie składać zleceń ani anulować zleceń mechanizmu likwidacji. W trybie oceniającym ryzyko całego portfela system może nawet otworzyć zabezpieczające futures, czyli przeciwstawne transakcje ograniczające ryzyko cenowe. Mogą pozostać po zakończeniu procesu. Ewa powinna sprawdzić faktyczny stan konta, zamiast zakładać, że wszystko zamknięto. [1]
Oprócz stratnej transakcji Ewa ma zyskowną pozycję. Przy cross-margin pokrycie jest jednak oceniane wspólnie w granicach określonego konta lub portfela. Strata gdzie indziej może więc zagrozić także pozycji zyskownej. Oddzielny depozyt wydziela zabezpieczenie dla części działalności, lecz dokładne granice zależą od produktu. Sama nazwa trybu nie mówi, czy środki będą uzupełniane automatycznie ani jak rozliczy się inne zobowiązania. Bez przeczytania warunków nie można obiecać, że ryzykuje się wyłącznie początkową kwotę przypisaną jednej transakcji. Liczy się zakres wspólnego pokrycia, nie pojedynczy zielony wynik. [1] [3]
Ewa odkrywa, że patrzenie tylko na cenę nie wystarcza. Konto mogą obciążać opłaty i funding, czyli bieżące płatności między stronami kontraktu perpetual. Jeśli zabezpieczeniem jest inny składnik majątku, jego cena może spaść. Giełda nie musi też uznawać pełnej wartości rynkowej: obniżenie uznawanej części ze względu na ryzyko nazywa się haircut. Zmienić mogą się również wymagania depozytowe. Ewa porównuje więc użyteczne zabezpieczenie z aktualnym wymogiem w tej samej walucie rozliczeniowej. Pierwotna wpłata ani sama liczba tokenów nie pokazują pozostałego pokrycia. [1] [2]
Wróćmy do equity Ewy wynoszącego 250 USD. Załóżmy, że zamknięcie powoduje dalszą stratę 50 USD i opłatę 20 USD. Bez innych zapisów pozostaje 180 USD. Likwidacja nie oznacza więc automatycznej utraty wszystkiego. Przykład nie obiecuje jednak konkretnego salda: gwałtowny ruch lub gorsze wykonanie mogą doprowadzić konto do wartości ujemnej. Dalsze rozliczenie określają zasady rynku. Ewa czyta końcowy wyciąg, uwzględniający koszty i pozostałe pozycje, ponieważ powiadomienie o uruchomieniu likwidacji nie jest ostatecznym rachunkiem. [1] [4]
Jeśli pozostaje niepokryta strata, reguły rynku określają jej podział. Mogą przewidywać przejęcie pozycji przez dostawcę płynności, automatyczne zmniejszenie przeciwnych pozycji innych uczestników, fundusz ubezpieczeniowy albo podział strat między uczestników. Deribit i Coinbase International opisują takie mechanizmy, ale warunki są różne i nie każdy etap jest dostępny dla każdego kontraktu. Fundusz nie stanowi ustawowej ochrony depozytów bankowych ani gwarancji odzyskania pieniędzy przez Ewę. Chroni określoną część systemu według zasad, zamiast anulować każdą stratę handlową. [3] [4]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Perpetual futures, Leverage, Perpetual funding rate, Liquidation Cascade. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Zmienność, Leverage, Perpetual funding rate, Perpetual futures.