Proof of reserves (PoR) to procedury dokumentujące rezerwy podmiotu przechowującego środki w określonym momencie. Zależnie od metody obejmują kontrolę adresów i sald klientów. Decyduje dokładny zakres raportu. Dowód dotyczący części nie jest audytem całej firmy ani gwarancją wypłacalności, czyli zdolności pokrycia wszystkich zobowiązań.
Wysoki procent na stronie giełdy może uspokoić Annę. Najpierw powinna jednak znaleźć datę zestawienia, objęte nim podmioty prawne — konkretne spółki grupy — oraz aktywa i konta. PoR nie jest jednolitą certyfikacją o wszędzie takim samym zakresie. Kraken na przykład określa aktywa i salda produktów uwzględnione w swojej metodzie. Taki raport nie dokumentuje automatycznie wszystkich długów całej grupy. Wynik trzeba czytać razem z informacją, co sprawdzono, a co pominięto. [1] [3]
Powiernik może podpisać wiadomość kontrolną kluczem danego adresu i wykazać, że aktualnie nim dysponuje. Publiczny łańcuch Bitcoina pozwala sprawdzić odpowiedni stan środków. Sam podpis nie określa jednak prawa własności, braku zastawu ani tego, czy monet nie pożyczono tylko na czas kontroli. Nie dowodzi też wyłącznego posiadania klucza, który może mieć dodatkową kopię. Anna otrzymuje dowód kontroli wybranych aktywów, nie pełny obraz ich sytuacji prawnej i ekonomicznej. Sama lista adresów bez dowodu kontroli mówi jeszcze mniej. [1] [3]
Wyobraźmy sobie zapisy sald klientów połączone w Merkle tree. Ta struktura tworzy kryptograficzne odciski danych i łączy je we wspólny korzeń, czyli odcisk całego uwzględnionego zbioru. Anna otrzymuje informacje pozwalające sprawdzić, że jej właściwe saldo należy do zbioru, bez pełnej listy pozostałych klientów. To użyteczne, ale dowodzi uwzględnienia, nie kompletności. Poprawna weryfikacja wpisu Anny sama nie potwierdza ujęcia wszystkich innych kont i wszystkich długów firmy. [3]
Handel na kredyt może tworzyć ujemne salda klientów. Ich proste odjęcie od dodatnich sald innych osób mogłoby sztucznie zmniejszyć wykazywany dług giełdy wobec klientów. W artykule z 2022 roku Kraken opisuje wykluczenie takich sald ze swojej ówczesnej metody PoR z powodu tego ryzyka. Nie jest to uniwersalna reguła wszystkich raportów. Anna powinna sprawdzić traktowanie kredytów, handlu z depozytem zabezpieczającym oraz kompensowania, czyli wzajemnego odliczania należności i długów. Prosta suma nie zawsze pokazuje rzeczywiste zobowiązania. [4]
Nasz przykład, nie dane giełdy: powiernik wykazuje rezerwy 110 BTC i uwzględnione zobowiązania 100 BTC, czyli dług według zbioru danych. Daje to 110 %. Jeżeli pominięto jeszcze 40 BTC długu, te same rezerwy muszą pokryć łącznie 140 BTC. Pokrycie wynosi wówczas około 78,6 %. Zobowiązania są mianownikiem, dolną częścią ułamka. Obliczenie z niepełnych danych może być arytmetycznie poprawne, a mimo to mylące. Anna musi znać nie tylko rezerwy u góry, lecz również skład kwoty na dole. [2]
PoR opisuje konkretną chwilę. Później środki mogą odpłynąć, mogą powstać nowe pożyczki albo firma może stracić dostęp do kluczy. Częstsze zestawienia dają więcej punktów kontrolnych, ale same nie zamykają tej luki: między nimi nadal coś może się zmienić. Nawet wysoki wskaźnik nie mówi Annie, jak szybko wypłaci środki i jakie ograniczenia umowne obowiązują. Raport czyta więc razem z warunkami usługi i informacjami o faktycznej dostępności, a nie zamiast nich. [1] [3]
PCAOB Investor Advocate, biuro ochrony inwestorów przy amerykańskim organie nadzoru nad audytami, opisało ograniczenia PoR w marcu 2023 roku. Jednostki amerykańskiego nadzoru rynku papierów wartościowych SEC zajęły się nimi również w lipcu 2023 roku. Raport rezerw nie jest badaniem sprawozdania finansowego, obejmującym szerszy obraz firmy. Rejestracja wykonawcy w PCAOB nie oznacza, że to zlecenie podlega jego standardom audytu i inspekcjom. Anna powinna przeczytać wykonane procedury i wniosek raportu; znane logo nie rozszerza zakresu pracy. [1] [2]
Anna zaczyna od zweryfikowanej metody konkretnego raportu, jego daty, opublikowanego korzenia i identyfikatora swojego liścia — zapisu w drzewie. Porównuje właściwe aktywo i saldo z chwili zestawienia; późniejsza transakcja może nie być w nim widoczna. Następnie zgodnie z procedurą dostawcy sprawdza ścieżkę od swojego zapisu do wspólnego korzenia. Rozbieżność wymaga wyjaśnienia, nie pominięcia. Sukces jest częściową kontrolą o precyzyjnym znaczeniu: ten zapis uwzględniono. Nadal trzeba przeczytać wyłączenia kont i pozostałe ograniczenia, bo sama kontrola nie dowodzi kompletności rezerw i zobowiązań. [3]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Counterparty risk, Collateral, Liabilities, Samodzielne przechowywanie bitcoinów. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Custodial Exchange, Bank Bitcoin custody, Counterparty risk, Liabilities.