Contango

Tomasz otwiera giełdę i w naszym hipotetycznym przykładzie widzi spot po 60 000 USD oraz futures zapadające za 90 dni po 61 200 USD. Różnica 1 200 USD to premia wynosząca 2 % ceny spot. Rynek wycenia dziś kontrakt drożej niż samego bitcoina; tę relację nazywamy contango. Tomasz nie poznaje jednak przyszłego kursu. Notowanie kontraktu mówi, po ile handluje się nim teraz, a nie ile bitcoin rzeczywiście będzie kosztował we wskazanym dniu. Żadna z tych liczb nie jest bieżącym notowaniem. [1] [2]

Tomasz zapisuje terminy obok siebie: 30 dni po 60 600 USD i 90 dni po 61 200 USD, przy tym samym spocie 60 000 USD. Dalszy termin jest droższy; ceny uporządkowane według zapadalności tworzą rosnącą krzywą futures. Gdyby jednak dalsza cena wynosiła 60 300 USD, oba kontrakty nadal byłyby powyżej spotu, lecz dalszy byłby tańszy od bliższego. Stwierdzenie „rynek jest w contango” potrzebuje więc kontekstu: autor porównuje kontrakt ze spotem czy różne terminy między sobą? [1] [2]

Ceny muszą pochodzić z tej samej chwili, być w tej samej walucie i dotyczyć porównywalnych umów. Inaczej pozorna premia może wynikać wyłącznie z niedopasowanych danych. Standardowe CME Bitcoin futures nie dostarczają bitcoina przy wygaśnięciu: rozliczenie pieniężne wykorzystuje cenę referencyjną CME CF Bitcoin Reference Rate, czyli BRR. Może ona różnić się od ceny sprzedaży bitcoina na giełdzie Tomasza. Liczy się też sposób obliczania wyniku: kontrakt liniowy w dolarach i kontrakt odwrotny rozliczany w bitcoinie nie są zamienne. W kontrakcie liniowym zysk lub strata w dolarach wynika bezpośrednio ze zmiany ceny i wielkości pozycji; kontrakt odwrotny oblicza wynik w BTC według innego wzoru. Potrzebne są zasady produktu, nie tylko liczba na ekranie. [4]

Trzymanie bitcoina do rozliczenia może oznaczać koszty finansowania i przechowywania. Na ceny wpływa też popyt na dźwignię, czyli pozycje większe, niż pozwalałyby same własne środki. Uczestnicy rynku mogą zmniejszać różnicę, kupując bitcoin i sprzedając futures, ale potrzebują kapitału oraz środków zabezpieczających zobowiązania, nazywanych depozytem zabezpieczającym lub margin. Badanie BIS wskazuje te bariery i podział rynku na oddzielone segmenty. Bitcoin nie leży w magazynie jak metal: przykład surowców pomaga zrozumieć koszty utrzymania, ale ich poszczególnych kosztów nie można mechanicznie przenosić na bitcoin. [3] [1]

Gdy zbliża się rozliczenie, futures zbliżają się do właściwej ceny referencyjnej spot; to konwergencja. W naszym uproszczonym liniowym modelu dolarowym Tomasz kupuje futures po 61 200 USD z ekspozycją na 1 BTC. Przy wspólnej cenie końcowej 63 000 USD zarabia 1 800 USD; przy 58 000 USD traci 3 200 USD, przed kosztami. W obu przypadkach ceny się spotkały. Mogą zbliżyć się przez wzrost albo spadek; dzisiejsze contango nie przesądza kierunku. To własny model obliczeniowy, nie wielkość jednego standardowego kontraktu CME. [1] [4]

Tomasz chce pozostać na rynku po wygaśnięciu, więc zamyka stary kontrakt po 61 000 USD i kupuje nowy po 62 000 USD. Nazywa się to rolowaniem. Różnica 1 000 USD nie jest automatycznie natychmiastową stratą na futures ani opłatą w tej wysokości. Wynik starej pozycji zależy od ceny jej otwarcia. Dla nowej liniowej ekspozycji na 1 BTC późniejsza cena 61 000 USD oznacza stratę 1 000 USD, a 64 000 USD zysk 2 000 USD, przed kosztami. Droższe wejście wpływa na dalszy wynik, lecz samo nie jest rachunkiem za rolowanie. [1] [2]

Jeśli droższy kontrakt stopniowo zbliża się do niższego spotu, może to pogarszać wynik wielokrotnie rolowanej pozycji kupna, przy pozostałych warunkach bez zmian. Dlatego przy funduszach futures mówi się o ujemnym składniku wyniku związanym z rolowaniem. Nie jest to jednak cały wynik funduszu: znaczenie mają też ruch rynku, dochody z gotówki lub zabezpieczeń oraz koszty. Wzrost bitcoina może przeważyć ten składnik. Bezpośrednie posiadanie bitcoina samo nie wymaga rolowania futures; Tomasz musi więc odróżniać produkt spot od produktu futures. [1]

Zamiast kupować tylko futures, Tomasz mógłby kupić bitcoin i sprzedać droższe futures. Taka transakcja cash-and-carry ma wykorzystać różnicę cen, ale trzeba z niej pokryć finansowanie, przechowywanie i wykonanie transakcji. Trzeba też sprostać bieżącym wymaganiom depozytowym: wartość bitcoina na innym rachunku nie jest tym samym co natychmiast dostępna gotówka. Pozostaje ryzyko przymusowego zamknięcia i niewywiązania się kontrahenta. Nawet przeliczenie premii na skalę roku nie gwarantuje jej powtórzenia. Contango opisuje dzisiejszy rynek, a nie obiecuje bezpiecznego zarobku. [3]