Bitcoin basis trade polega na handlu różnicą między ceną bitcoina na rynku spot a ceną futures. Przy dodatniej różnicy można kupić bitcoin i sprzedać odpowiadające mu futures. Takie zabezpieczenie ceny nie usuwa przejściowych strat, problemów z płynnością ani ryzyka kontrahenta.
Piotr widzi bitcoin po 60 000 USD na rynku spot, gdzie może go od razu kupić. Kontrakt futures wygasający później kosztuje 61 500 USD. Futures to umowa powiązana z ceną bitcoina, a nie dodatkowy bitcoin w portfelu. Różnicę nazywamy basis: tutaj futures minus spot, czyli 1 500 USD. Właśnie nią chce handlować Piotr. Musi porównać ceny z tego samego momentu, w tej samej walucie i znać termin wygaśnięcia. Konwencję znaku należy podać wprost; inne źródła mogą definiować basis odwrotnie. [1] [2]
W naszym uproszczonym przykładzie Piotr kupuje 1 BTC za 60 000 USD i otwiera krótką pozycję futures na tę samą ilość po 61 500 USD. Pozycja krótka zyskuje przy spadku ceny futures i traci przy wzroście. Załóżmy liniowe rozliczenie w dolarach i wspólną cenę końcową 65 000 USD: bitcoin daje 5 000 USD zysku, a futures 3 500 USD straty. Łącznie pozostaje 1 500 USD przed kosztami. Model zakłada utrzymanie do wygaśnięcia i zgodne ceny końcowe; nie opisuje specyfikacji konkretnego kontraktu. Ilość, waluta i rozliczenie muszą rzeczywiście do siebie pasować. [1]
Różnica 1 500 USD w stosunku do zakupu za 60 000 USD to 2,5%. Przy 90 dniach do wygaśnięcia proste przeliczenie 2,5% × 365 / 90 daje około 10,14% rocznie. Zmieniliśmy tylko skalę, by porównać różne terminy. Piotr nie zarobił jeszcze takiej rocznej stopy zwrotu. Rachunek nie uwzględnia procentu składanego, powtarzania transakcji na tych samych warunkach ani wszystkich zaangażowanych środków: poza zakupem potrzebne są zabezpieczenia futures. Koszty i rzeczywisty kapitał związany transakcją mogą mocno zmienić wynik. [1]
Wróćmy do pierwotnej transakcji i zamknijmy ją przed terminem. Bitcoin kosztuje 62 000 USD, lecz futures już 64 500 USD. Sprzedaż bitcoina przynosi 2 000 USD zysku, a zamknięcie krótkiej pozycji oznacza 3 000 USD straty. Łącznie to strata 1 000 USD przed kosztami. Bitcoin zdrożał, ale różnica cen rozszerzyła się do 2 500 USD, na niekorzyść Piotra. Oczekiwane zbliżenie cen przy wygaśnięciu nie oznacza, że będą zbliżać się każdego dnia. Wcześniejsze wyjście może zamienić początkowy plan w stratę. [1]
Inny możliwy przebieg: spot rośnie do 70 000 USD, a futures do 72 500 USD. Bitcoin wykazuje niezrealizowany zysk 10 000 USD względem zakupu, ale krótka pozycja traci 11 000 USD. Broker wymaga zabezpieczenia, czyli depozytu margin, i może zażądać jego uzupełnienia. Bitcoin przechowywany gdzie indziej ani jego niezrealizowany zysk nie muszą być akceptowane jako środki na rachunku futures. Piotr może więc być zmuszony zamknąć pozycję przed zbliżeniem cen. Poprawny rachunek końcowy nie wystarczy; trzeba też sfinansować drogę do niego. [1]
Standardowe CME Bitcoin futures rozlicza się pieniężnie według CME CF Bitcoin Reference Rate, w skrócie BRR, czyli ceny referencyjnej. Piotr nie dostarcza automatycznie swoich bitcoinów do tego kontraktu; nasz model nie odpowiada też wielkości standardowego kontraktu CME. Końcowa referencja może wynosić 65 000 USD, a rzeczywista sprzedaż bitcoina przynieść tylko 64 900 USD. Łączny wynik to wtedy 1 400 USD zamiast 1 500 USD, jeszcze przed opłatami. Różnica między referencją a osiągalną ceną sprzedaży pozostaje ryzykiem mimo zabezpieczenia. [3]
Przy ujemnej basis kierunek się odwraca: trader sprzedałby pożyczony bitcoin i kupił futures. To reverse cash and carry. Później musi ponownie nabyć bitcoin i oddać go pożyczkodawcy. Różnica na ekranie może wyglądać zachęcająco, lecz najpierw trzeba mieć możliwość pożyczenia aktywa. Koszt pożyczki, wymagane zabezpieczenie i ewentualne żądanie wcześniejszego zwrotu wpływają na możliwość utrzymania transakcji. Sam znak minus nie oznacza więc łatwo dostępnego zysku ani braku ryzyka. [1]
Przykład Piotra pokazuje, dlaczego różnica brutto nie jest zarobkiem netto. Odchodzą koszty finansowania, opłaty i pogorszenie ceny wykonania; pozostaje ryzyko przechowywania aktywów, brokera oraz innych kontrahentów. Autorzy opublikowanego przez BIS badania Crypto carry opisują, jak wymagania depozytowe i przymusowe zamykanie pozycji utrudniają wykorzystanie pozornie atrakcyjnych różnic. Duże krótkie pozycje futures nie dowodzą więc automatycznie obstawiania spadku Bitcoina. Ten sam portfel może zawierać kupiony bitcoin. Liczą się cała pozycja i możliwość jej utrzymania, nie pojedyncza część. [1] [3]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Bitcoin futures, Cash-and-carry arbitrage, Margin, Contango. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z CME Bitcoin futures, Bitcoin futures, Cash-and-carry arbitrage, Arbitrage.