Marginal Utility

Wyobraźmy sobie trzy jednakowe pojemniki wody pitnej, każdy wystarczający na jeden plan Piotra: picie, gotowanie i podlewanie, w tej kolejności. Jeden pęka. Piotr może rozdzielić resztę na nowo, zachować ważniejsze zastosowania i nie podlewać. Nie ma znaczenia, czy pęknięty pojemnik miał napis „do picia”. Liczy się użycie faktycznie utracone po zmianie przydziału. To łączy się z Subjective Value Theory: wartość wiąże dobro z człowiekiem, jego potrzebami i dostępnymi zamiennikami. [1] [2]

W naszym przykładzie woda z każdego pojemnika nadaje się do tych samych celów co woda z pozostałych. Gdyby jeden zawierał wodę niezdatną do picia, Piotr nie mógłby dowolnie przeznaczać jej na wszystkie trzy cele. Woda w domku nie ugasi też pragnienia na odległej wycieczce, jeśli nie ma do niej dostępu. Carl Menger w Principles of Economics podkreśla zdolność zaspokojenia konkretnej potrzeby. Przed liczeniem sztuk sprawdzamy jakość, dostępność i rzeczywistą wymienność. [1]

Jeśli Piotr otrzyma kolejny porównywalny pojemnik bez zmiany planów, najważniejsze zastosowania ma już zapewnione. Nadmiar może służyć mniej pilnemu celowi. Na tym polega malejąca użyteczność krańcowa: przy niezmienionych warunkach kolejne jednostki obsługują potrzeby stojące niżej w kolejności. Nie oznacza to, że każdy zakup automatycznie cieszy mniej. Przyjazd gości lub zmiana pogody zmieniają potrzeby i porównywaną sytuację. [2]

Latarka potrzebuje dwóch jednakowych baterii. Jeśli Piotr ma jedną, druga pozwala świecić; kolejna zapasowa służy czemuś innemu. Nie jest to mechaniczne porównanie pojedynczych sztuk w oderwaniu od okoliczności. Baterie uzupełniają się podczas pracy, a żeby latarka świeciła, potrzebna jest działająca para. Zanim ocenimy dodatkową „jednostkę”, ustalmy, czy wybór dotyczy osobnej części, zapasu części zamiennych, czy użytecznej całości. [2]

Pierwszy kęs często smakuje głodnemu inaczej niż ostatni. To pomaga intuicji, ale wyjaśnienie nie opiera się na fizjologicznym nasyceniu. Mises w Human Action bada wybory między zastosowaniami, nie laboratoryjny pomiar przyjemności. Piotr może rozdzielać narzędzia lub zapasy na przyszły tydzień, niczego teraz nie zużywając. Nadal pytamy, który plan umożliwia część zapasu i z którego bez niej musiałby zrezygnować. [2]

Piotr stawia picie przed podlewaniem, choć nie potrafi powiedzieć, o ile dokładnie jest ważniejsze. Ordinal Utility oznacza taki porządek alternatyw. Numery pozycji nie są punktami, które sumujemy w całkowite zadowolenie. Nie otrzymamy też wartości całego zapasu, mnożąc znaczenie jednego pojemnika. Utrata całej wody pozbawia również ważniejszych zastosowań niż utrata jednej sztuki. Zmienił się przedmiot decyzji. [2] [3]

Użyteczność krańcowa pomaga zrozumieć, dlaczego Piotr chce kolejny pojemnik wody albo w danej sytuacji może się obejść bez tej dodatkowej ilości. Sama nie ujawnia ceny. Liczą się też oferty sprzedawców, popyt kupujących i warunki wymiany. Dwie osoby mogą zapłacić tyle samo, a różnie ocenić znaczenie zakupu. Wyjaśnienie konkretnej ceny wymaga dalszych informacji; kolejność potrzeb jednej osoby nie mierzy korzyści wszystkich innych. [1] [3]

Bitcoin może służyć do zapłaty, pozostać rezerwą albo zostać wymieniony. Zwykle rozważamy kwotę potrzebną na konkretny cel, nie najmniejszą jednostkę bez kontekstu. Opłaty i inne zastosowania środków mogą zmienić decyzję. Użyteczność krańcowa pomaga porównać możliwości. Nie oznacza jednak, że każda kolejna jednostka bitcoina musi mieć niższą cenę rynkową, ani nie daje wzoru na przyszły kurs. Osobiste priorytety i wyniki rynku to różne pytania. [2] [3]