203 / 691MAL

Malinvestment

Malinvestment — błędne ukierunkowanie kapitału

Malinvestment oznacza kapitał ulokowany w planach, których oczekiwana rentowność nie odpowiada dostępnym zasobom lub przyszłemu popytowi. Austriacka teoria cyklu tłumaczy skupiska takich błędów zniekształceniem sygnałów kredytowych i cenowych.

Istotą pojęcia nie jest sama strata księgowa, lecz niedopasowanie struktury produkcji: konkretne maszyny, budynki i praca zostały skierowane do wzajemnie sprzecznych planów. Trzeba odróżnić pojedynczy błąd przedsiębiorcy od tezy, że wspólny impuls kredytowy wywołał systematyczne błędy w całej gospodarce.

Każda inwestycja opiera się na niepewnych oczekiwaniach i może zawieść bez interwencji monetarnej. W austriackiej teorii cyklu malinvestment ma węższą rolę wyjaśniającą: wspólny sygnał skłania wielu przedsiębiorców do planów, których nie można wszystkich trwale zrealizować. Upadłość firmy ani spadek kursu akcji nie dowodzą tego mechanizmu; trzeba wykazać błąd planu oraz przyczynę skupienia podobnych błędów. [Mises — Human Action, XX: Interest, Credit Expansion, and the Trade Cycle] [Garrison — Overconsumption and Forced Saving in the Mises-Hayek Theory]

Przy niezmienionych oczekiwanych przepływach pieniężnych niższa stopa dyskontowa zwiększa obecną wartość odległych przychodów. Argument austriacki odróżnia spadek stóp połączony z dobrowolnym odroczeniem konsumpcji od poluzowania kredytu bez odpowiedniego uwolnienia realnych zasobów. Sama niska stopa nie dowodzi zniekształcenia: znaczenie mają też produktywność, premie za ryzyko, oczekiwania oraz dostępność pracowników, materiałów i innych nakładów. [Mises — Human Action, XX: Interest, Credit Expansion, and the Trade Cycle] [Garrison — Overconsumption and Forced Saving in the Mises-Hayek Theory]

Udzielając kredytu, bank zwykle jednocześnie tworzy depozyt; współczesna bankowość nie polega tylko na przekazywaniu wcześniej zdeponowanych oszczędności. Nowa siła nabywcza sama nie produkuje stali ani nie szkoli pracowników. Więcej projektów może konkurować o te same nakłady, podnosić ich ceny i zmieniać początkowe budżety. Ten mechanizm księgowy należy oddzielić od spornej tezy, że każda ekspansja kredytowa nieuchronnie powoduje załamanie. [Bank of England — Money creation in the modern economy] [Garrison — Overconsumption and Forced Saving in the Mises-Hayek Theory]

Aktywa produkcyjne nie są doskonale wymienne. Specjalistyczna linia wymaga konkretnych części, operatorów i odbiorców; przekształcenie jej w inny biznes kosztuje. Lachmann podkreśla komplementarność dóbr kapitałowych i zmienność oczekiwań. Błąd może więc dotyczyć struktury oraz kolejności inwestycji, nawet gdy łączna pieniężna wartość kapitału wygląda na wysoką. Przeszacowanie księgowe nie zastąpi brakujących uzupełniających nakładów. [Lachmann — Capital and Its Structure, chapters I, III, IV and VII]

Wyobraźmy sobie dwóch inwestorów planujących jednocześnie fabryki przy tanim finansowaniu; obaj liczą na tę samą ograniczoną grupę specjalistów. Po rozpoczęciu budowy rosną płace i ceny wyposażenia, a oczekiwany popyt może nie wystarczyć dla obu mocy produkcyjnych. To ilustracja sprzecznych założeń, a nie dowód, że każda fabryka przy niskich stopach jest błędną inwestycją. Wydajniejsza technologia lub nowe oszczędności mogą zmienić wynik. [Lachmann — Capital and Its Structure, chapters I, III, IV and VII] [Garrison — Overconsumption and Forced Saving in the Mises-Hayek Theory]

Problem może ujawnić się przez przekroczenie budżetu, brak kapitału obrotowego, słabą sprzedaż lub odmowę refinansowania. Należy odróżnić przejściowy niedobór gotówki od projektu, którego oczekiwane przychody nie pokryją pozostałych kosztów. Wzrost stóp może odsłonić błąd, lecz sama kolejność zdarzeń nie dowodzi przyczyny; zmiana technologii lub zakłócenia dostaw mogą wywołać podobne trudności. [Mises — Human Action, XX: Interest, Credit Expansion, and the Trade Cycle] [Gilchrist, Sim and Zakrajšek — Misallocation and Financial Market Frictions]

Dostosowanie nie oznacza automatycznie wyburzenia wszystkich niedokończonych obiektów. Liczy się porównanie przyszłych przychodów z pozostałymi kosztami i wartością alternatywnego wykorzystania. Nasz modelowy rachunek: wydano 100, dokończenie kosztuje kolejne 20 i przyniesie 30, a sprzedaż teraz daje 5; dokończenie dodaje 10 wobec 5 ze sprzedaży. Pomijając czas i ryzyko, warto dokończyć, choć cała pierwotna inwestycja pozostaje stratna. [Mises — Human Action, XX: Interest, Credit Expansion, and the Trade Cycle] [Lachmann — Capital and Its Structure, chapters I, III, IV and VII]

Odpis długu, zmiana właściciela lub sprzedaż aktywa mogą rozdzielić stratę finansową między inne osoby, ale nie przywrócą zużytej pracy i materiałów. Niska cena zakupu może umożliwić nowemu właścicielowi rentowną działalność, nie potwierdzając trafności pierwotnego projektu. Samo ratowanie dłużnika nie usuwa fizycznego niedopasowania; pomoc trzeba oceniać oddzielnie od zdolności pozostałych aktywów do dostarczania użytecznego produktu. [Mises — Human Action, XX: Interest, Credit Expansion, and the Trade Cycle] [Lachmann — Capital and Its Structure, chapters I, III, IV and VII]

Etykieta malinvestment nie zastępuje dowodu przyczynowego. Analiza musi opisać warunki kredytowe, decyzje inwestycyjne, dostępne nakłady i późniejsze wyniki oraz porównać konkurencyjne wyjaśnienia. Badania tarć finansowych analizują też nierówne koszty finansowania i błędną alokację między firmami; nie potwierdzają automatycznie austriackiej teorii cyklu. Straty zauważone po fakcie same nie wskazują, jakie informacje były dostępne w chwili decyzji. [Gilchrist, Sim and Zakrajšek — Misallocation and Financial Market Frictions] [Garrison — Overconsumption and Forced Saving in the Mises-Hayek Theory]

Bitcoin określa zasady płatności cyfrowych i ich historii, a nie poprawność planów biznesowych. Inwestycja opłacona bitcoinem również nie ma zagwarantowanego zbytu ani zwrotu. Naszym przykładem zastosowania jest sprzęt górniczy kupiony przy błędnej prognozie przychodów i kosztów energii: ograniczona podaż pieniądza nie naprawia tego błędu. Z technologii płatniczej Bitcoina nie wynika zatem zanik ryzyka kredytowego, błędnych inwestycji czy cykli gospodarczych. [Nakamoto — Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System] [Lachmann — Capital and Its Structure, chapters I, III, IV and VII]

Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Heterogeneous Capital, Austrian Business Cycle Theory, Credit Expansion, Economic Calculation, Opportunity Cost. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Austrian Business Cycle Theory, Originary Interest, Credit Expansion.

DOC · 001Mises — Human Action, XX: Interest, Credit Expansion, and the Trade CycleŹródło pierwotne ↗DOC · 002Lachmann — Capital and Its Structure, chapters I, III, IV and VIIŹródło pierwotne ↗DOC · 003Garrison — Overconsumption and Forced Saving in the Mises-Hayek TheoryŹródło pierwotne ↗DOC · 004Gilchrist, Sim and Zakrajšek — Misallocation and Financial Market FrictionsŹródło pierwotne ↗DOC · 005Nakamoto — Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash SystemŹródło pierwotne ↗DOC · 006Bank of England — Money creation in the modern economyŹródło pierwotne ↗
Najpierw źródła · To nie jest porada inwestycyjna