Heterogeneous Capital oznacza różnorodność środków produkcji. Kapitał to tutaj konkretne wyposażenie i inne zasoby używane do produkcji, nie tylko pieniądze na koncie. Ekonomista Ludwig Lachmann podkreśla przede wszystkim różnice w zastosowaniu. Taka sama cena lub materiał nie czyni rzeczy zamiennikami.
Wyobraź sobie piekarnię z piecem, lodówką i samochodem dostawczym. Nawet gdyby kosztowały tyle samo, samochód nie zastąpi zepsutego pieca. Bez pieca nie ma czego dostarczać, a bez transportu pieczywo może nie dotrzeć do klientów. Na takie różnice wskazuje Lachmann: oprócz wyglądu rzeczy ważna jest ich rola w zaplanowanej pracy. Wyposażenie warto więc rozpatrywać jako zestaw służący konkretnemu celowi. [1]
Lachmann opisuje sklep z czterema identycznymi samochodami dostawczymi. Przy rozdzielaniu tras każdy może obsłużyć każdą dzielnicę: są zamienne. Gdy jednak jednocześnie obsługują własne rejony, potrzebne są wszystkie. Awaria jednego zakłóca dostawy do czasu zmiany planu. Pozostałe nie są wolne tylko dlatego, że wyglądają tak samo. Możliwość zastąpienia zależy również od harmonogramu i zadania, nie wyłącznie od modelu pojazdu. [2]
Jeżeli piekarnia się zamknie i lokal zajmie inna firma, część rzeczy łatwo znajdzie nowe zastosowanie. Samochód może przewozić inne towary; specjalistyczny piec może się nie przydać. Mises odróżnia wyposażenie użyteczne bez zmian, wymagające przeróbki i takie, które nie nadaje się do nowego celu. Sprzedaż może przynieść właścicielowi pieniądze, ale nie zmienia możliwości maszyny. Przeróbka także wymaga czasu i pracy. [3]
Gdyby używane piece podrożały, szacowana cena odsprzedaży naszego wyposażenia mogłaby wzrosnąć. W piekarni nadal stałyby te same urządzenia o tej samej wydajności. Lachmann przestrzega więc przed myleniem sumy pieniężnej z rzeczywistą strukturą środków produkcji. Wycena pomaga zarządzać firmą, ale sama nie mówi, ile chleba upieczemy. Oprócz kwoty trzeba znać posiadane rzeczy i ich możliwe zastosowania. [1]
Piec, pracownicy i auto mogą być gotowi, lecz gdy mąka przyjedzie po zaplanowanym pieczeniu, poranne dostawy się opóźnią. Firma zależy więc również od współpracy dostawców i odbiorców. Lachmann odróżnia zgodność elementów jednego planu od zgodności wielu planów. Dobrze wyposażona piekarnia nie jest automatycznie dobrze zaopatrzona. Znaczenie mają też ilości, terminy i odpowiednio wczesna informacja o zmianach. [2]
Dodatkowe chłodzenie może umożliwić używanie obecnego pieca do kolejnych produktów. Zakup wyposażenia nie zawsze oznacza zastąpienie starej maszyny. Inny piec może natomiast konkurować z dotychczasowym o te same zamówienia. To przykład myśli Lachmanna: nowe środki mogą uzupełniać stare albo z nimi konkurować. Żaden skutek nie jest pewny w każdej sytuacji; decydują cały zakład i potrzeby klientów. [1]
Nowy piec może zużywać mniej energii, ale zakup, montaż i ewentualny przestój też kosztują. Stary nadal może dobrze służyć. Mises porównuje korzyści zmiany z dodatkowymi kosztami, zamiast utożsamiać nowość techniczną z opłacalnością. W naszym przykładzie liczymy przyszłe oszczędności, to, jak długo stary piec może jeszcze służyć, i możliwość jego sprzedaży. Wybieramy działania od teraz, a nie sposób cofnięcia wydanych pieniędzy. [3]
Podobnie można myśleć o usłudze dla sieci Bitcoin. Serwer to komputer, który świadczy usługę innym urządzeniom. Przechowuje i przetwarza dane, potrzebuje prądu oraz ludzi, którzy dbają o jego działanie. Dodatkowy serwer nie rozwiąże braku prądu. Ten współczesny przykład pokazuje, dlaczego znajomość całego budżetu nie wystarcza. Trzeba rozumieć zadania, zależności i możliwości zastąpienia elementów podczas awarii. Heterogeneous Capital kieruje uwagę na działającą całość, zamiast jedynie na sumę zakupów. [1] [2] [4]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Capital Goods, Roundabout Production, Stages of Production, Economic Calculation, Entrepreneurship, Bitcoin. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Capital Goods, Stages of Production, Roundabout Production, Malinvestment.