204 / 736ABCT

Austrian Business Cycle Theory

Dlaczego po boomie kredytowym może przyjść bolesne dostosowanie

Firmy budują, ludzie wydają pieniądze, przybywa pracy. Dlaczego pozorny dobrobyt czasem kończy się niedokończonymi projektami i zwolnieniami? Austrian Business Cycle Theory szuka jednej z możliwych odpowiedzi w związku kredytu, oszczędzania i realnych możliwości produkcji. Liczy się nie tylko suma inwestycji, lecz także zgodność poszczególnych planów.

Austrian Business Cycle Theory to austriacka teoria cyklu gospodarczego, związana z Ludwigiem von Misesem i Friedrichem Hayekiem. Według niej łatwiejszy dostęp do kredytów może obniżyć stopy procentowe poniżej poziomu zgodnego z dobrowolnym oszczędzaniem i zachęcić do planów bez odpowiednich zasobów. Opisuje pewien mechanizm boomu i załamania; sama nie dowodzi przyczyny każdej recesji, czyli okresu spadku aktywności gospodarczej.

Wyobraź sobie producenta mebli, który dzięki tańszej pożyczce planuje nową halę. Inne firmy myślą podobnie. U Misesa ważne jest oddziaływanie przez rynek kredytowy: przedsiębiorcy widzą inne koszty finansowania i zmieniają plany. Nie chodzi tylko o abstrakcyjny wzrost ilości pieniądza. Aby wyjaśnienie pasowało do rzeczywistości, trzeba byłoby wskazać odbiorców kredytu i działania wywołane nowymi warunkami. [1]

Bank Anglii wyjaśnia, że bank komercyjny udzielający kredytu zwykle tworzy nowy depozyt. Nie tylko przekazuje istniejące oszczędności. Producent może teraz płacić, lecz sam zapis nie tworzy drewna, energii ani specjalistów. Ten mechanizm bankowy trzeba odróżnić od teorii cyklu. Powstanie depozytu jest jednym krokiem; następne pytanie dotyczy wpływu pieniędzy na ceny i wykorzystanie realnych zasobów. [3]

Gdyby gospodarstwa domowe przesunęły część zakupów, zasoby mogłyby przejść z produkcji na dziś do projektów na przyszłość. Tak Roger Garrison wyjaśnia rolę dobrowolnych oszczędności. Podczas boomu kredytowego firmy mogą jednak rozszerzać plany, a klienci nadal chcą konsumować tyle samo lub więcej. Producent potrzebuje wtedy ludzi jednocześnie do nowej hali i bieżących zamówień. Teoria pyta, czy da się spełnić wszystkie te wymagania naraz. [2]

Łatwo zauważyć, że inwestycje i konsumpcja czasem rosną wspólnie. Model Garrisona na to pozwala. Ludzie pracują w nadgodzinach, maszyny dłużej, przeglądy odkłada się na później. Dzisiejszy wyższy wynik nie musi być trwały. Jego granica możliwości produkcyjnych opisuje kombinacje wytwarzania dóbr konsumpcyjnych i inwestycyjnych możliwe do utrzymania. Boom oparty na przeciążeniu nie oznacza więc trwałej poprawy możliwości produkcji. [2]

W naszym przykładzie firma może postawić halę, a potem odkryć brak dostępnych cenowo maszyn, obsługi lub wystarczających zamówień. Mises nazywa takie błędnie skierowane inwestycje Malinvestment. Zsumowanie wydatków nie wystarczy. Ważne są powiązania projektów i terminy gotowości ich części. Duże nakłady same nie gwarantują działającego zakładu. [1]

Jeden niedokończony projekt może być bezużyteczny, inny da się zmniejszyć, sprzedać lub ukończyć. Mises oddziela pierwotną stratę od pytania, czy dalsza działalność pokryje przyszłe koszty. Dla naszej hali liczyłyby się koszt ukończenia, przyszłe przychody i inne zastosowania. Dostosowanie oznacza szukanie wykonalnej dalszej drogi, a nie automatyczny nakaz zburzenia wszystkiego z okresu boomu. [1]

Przenoszenie ludzi i sprzętu z błędnych projektów jest jednym procesem. Możliwy jest kolejny: mniejsze dochody i wydatki pogarszają sytuację innych firm, więc spadek trwa dalej. Garrison wyróżnia tę możliwą fazę jako wtórną depresję. Nie jest ona inną nazwą każdego dostosowania produkcji. Sama długość recesji nie mówi zatem, czy wywołały ją zmiany w udzielaniu kredytów ani jakie działanie najlepiej mogłoby ją złagodzić. [2]

Dla rzeczywistego epizodu trzeba połączyć zmiany kredytu, plany firm, dostępne zasoby i późniejsze wyniki, uwzględniając inne wyjaśnienia. Niskie stopy i późniejsza recesja same nie potwierdzają tego łańcucha. Spadek ceny waluty Bitcoin również nie dowodzi opisanego mechanizmu produkcyjnego. Teoria pomaga rozumieć powiązania, ale nie podaje daty następnego krachu i nie zastępuje dowodów. [1] [2]

Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Malinvestment, Natural Rate of Interest, Credit Expansion, Time Preference, Heterogeneous Capital, Bitcoin. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Malinvestment, Natural Rate of Interest, Forced Saving, Credit Expansion.

DOC · 001Mises — Human Action, XXŹródło pierwotne DOC · 002Garrison — Overconsumption and Forced SavingŹródło pierwotne DOC · 003Bank of England — Money creation in the modern economyŹródło pierwotne
Zaktualizowano: Najpierw źródła · To nie jest porada inwestycyjna