205 / 736NRI

Natural Rate of Interest

Naturalna stopa procentowa: punkt odniesienia dla kosztu pieniądza

Czy oprocentowanie jest wysokie, czy niskie? Sam procent nie wystarczy. Liczą się też inflacja i stan gospodarki. Natural Rate of Interest pomaga ekonomistom myśleć o stopie, przy której polityka pieniężna ani nie przyspiesza, ani nie hamuje gospodarki. Nie znajdziemy jej jednak w bankowym cenniku: to teoretyczny punkt odniesienia wymagający oszacowania.

Natural Rate of Interest oznacza naturalną stopę procentową. Współczesne modele często zapisują ją jako r*, „r z gwiazdką”: realną stopę krótkoterminową zgodną ze zrównoważonym wykorzystaniem pracowników i mocy produkcyjnych oraz stabilną inflacją. „Realna” uwzględnia wzrost cen. Historyczny pomysł Knuta Wicksella i dzisiejsze oszacowania nie są tożsame; znaczenie zależy od teorii.

Producent rozważający kredyt musi wiedzieć, ile zapłaci bankowi. Ekonomista może zapytać inaczej: jakie oprocentowanie odpowiadałoby równowadze całej gospodarki? Knut Wicksell szukał stopy, która sama nie popycha ogólnego poziomu cen w górę ani w dół. Łączył ją z wyobrażonym światem pożyczania rzeczywistych dóbr kapitałowych, na przykład maszyn produkcyjnych, zamiast pieniędzy. To konstrukcja porównawcza, a nie ukryta oferta kredytowa. [1]

Modele Laubach–Williams (LW) i Holston–Laubach–Williams (HLW), publikowane przez New York Fed, korzystają z danych o produkcji, inflacji i stopach. Z ich zależności wyprowadzają nieobserwowalną realną stopę dla gospodarki, która w sposób zrównoważony wykorzystuje pracowników i moce produkcyjne przy stabilnej inflacji. Nie mierzy jej żaden przyrząd. Model upraszcza działanie gospodarki, dlatego inne założenia mogą dać inny wynik. [2]

Własny prosty przykład: nominalne oprocentowanie kredytu wynosi 4 % rocznie, a oczekiwana inflacja 2 %. Oczekiwana realna stopa to w przybliżeniu 2 %. Stopa nominalna mówi, ile dodatkowych pieniędzy trzeba oddać; realna uwzględnia to, co można za nie kupić. Przeliczyliśmy jedną stopę, ale nie znaleźliśmy r*. Jeżeli faktyczna inflacja będzie inna, inaczej wypadnie również realny wynik obliczony po czasie. [3]

Określenie „krótkoterminowa” może mylić. Dotyczy okresu pożyczania pieniędzy, niekoniecznie tego, jak daleko w przyszłość sięga model. Stanley Fischer wyjaśnia, że metoda Laubacha i Williamsa szuka poziomu po ustąpieniu krótszych wpływów, w tym cyklu gospodarczego. Można więc szacować długookresowy poziom równowagi stopy krótkoterminowej. Nie jest to prognoza bankowego oprocentowania na przyszły tydzień. [4]

Wyobraź sobie, że dziś oglądamy wykres r* za ubiegły rok. Ówcześni ekonomiści mogli widzieć inną krzywą: części danych jeszcze nie było, a inne później poprawiono. New York Fed rozróżnia więc oszacowania oparte na ówczesnych danych i wyniki obecnego modelu. Oceniając dawną decyzję, trzeba znać ówczesny stan wiedzy. Nowszy wykres nie oznacza automatycznie, że ktoś przeoczył dostępne wtedy informacje. [2]

Badanie Federal Reserve z 2020 roku pokazuje, że inne uwzględnienie oczekiwań inflacyjnych może zmienić r* oraz niepewność oszacowania. Oczekiwania nie są tym samym co już zmierzony wzrost cen. Ocena punktowa przedstawia wynik za pomocą jednej liczby, ale nie gwarantuje jej dokładności. Przedział niepewności pokazuje zakres wartości dopuszczanych przez przyjętą metodę. Nawet ujemna ocena punktowa nie oznacza bezpośredniego zaobserwowania takiego poziomu. [3]

Porównanie odpowiedniej realnej stopy z oszacowaniem r* pomaga ocenić, czy warunki pieniężne raczej zachęcają do wydawania, czy je hamują. Obie strony muszą być porównywalne, a oszacowanie pozostaje niepewne. Jerome Powell w 2018 roku podkreślał znaczenie wielu wskaźników. Sama różnica między dwiema liczbami nie dowodzi więc, że określona decyzja o stopach była trafna lub błędna. [5]

r* pojawia się w dyskusjach o stopach i gospodarce, które mogą wpływać także na rynki finansowe. Nie przewiduje jednak, jaki zwrot przyniesie Bitcoin. Ani wzrost jego ceny, ani odsetki oferowane przez usługę, której powierzasz środki, nie mierzą r*. Takie zestawienie mieszałoby również waluty, okresy i ryzyka. Pojęcie pomaga zrozumieć debatę o oprocentowaniu, nie daje gotowej odpowiedzi, co kupić. [2] [3]

Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Austrian Business Cycle Theory, Originary Interest, Time Preference, Interest rate risk, Economic Calculation, Bitcoin. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Austrian Business Cycle Theory, Originary Interest.

DOC · 001Wicksell — Interest and Prices, VIIIŹródło pierwotne DOC · 002New York Fed — Measuring the Natural Rate of InterestŹródło pierwotne DOC · 003Federal Reserve — The Role of Inflation ExpectationsŹródło pierwotne DOC · 004Fischer — The Low Level of Global Real Interest RatesŹródło pierwotne DOC · 005Powell — Monetary Policy in a Changing EconomyŹródło pierwotne
Zaktualizowano: Najpierw źródła · To nie jest porada inwestycyjna