Consumer Sovereignty oznacza wpływ zakupów i rezygnacji z nich na przychody firm oraz plany produkcji. Ludwig von Mises podkreśla w ten sposób, że przedsiębiorca potrzebuje klientów. Murray Rothbard odpowiada, że konsument nie rządzi producentem: obaj decydują za siebie. Trzeba więc odróżnić wpływ ekonomiczny, siłę nabywczą i przymus.
Gdy ludzie kupują małe bochenki, a duże zostają, Lenka otrzymuje informację poprzez sprzedaż. Może to zmienić zamówienia mąki, godziny pracy i ofertę kolejnego tygodnia. Tak można przybliżyć myśl Misesa o zależności producenta od klientów. Decyzje nadal podejmuje Lenka. Życzenie wypowiedziane przy ladzie nie jest potwierdzonym zamówieniem, a sama liczba sprzedanych bochenków nie dowodzi zysku. [1]
Jeden klient kupuje bochenek, drugi zamawia pieczywo na całe wydarzenie. Inaczej wpływają na przychody. Mises przyznaje, że głosowanie pieniędzmi nie oznacza równego głosu obywateli: liczy się wydana kwota. Piekarnia może obsłużyć nawet małą grupę o nietypowych upodobaniach, jeśli to opłacalne. Nie wynika z tego jednak, że każda potrzeba znajdzie przystępne cenowo rozwiązanie. Chęć i siła nabywcza to różne rzeczy. [1]
Lenka może odmówić dochodowego nocnego zamówienia, bo chce spędzać wieczory z rodziną. Rothbard przypomina o takich pozapieniężnych powodach: ludzie nie zawsze dążą do najwyższego dochodu pieniężnego. Klient nie zmusi producenta do pracy samą ofertą zapłaty. Zarzut dotyczy słowa suwerenność; nie przeczy temu, że produkt przeznaczony na sprzedaż potrzebuje chętnego nabywcy. [2]
Lenka piecze, zanim przyjdą wszyscy klienci. Kieruje się doświadczeniem i oczekiwaniami, a nie pełną listą pewnych sprzedaży. Nadmiar małych bochenków może pozostać niesprzedany. Mises wiąże wyniki przedsiębiorcze z przewidywaniem przyszłości; Entrepreneurship szerzej wyjaśnia podejmowanie decyzji w niepewności. Wpływ klienta nie jest więc automatem spełniającym natychmiast i bezbłędnie każde życzenie. [1]
Wyobraźmy sobie klienta, któremu trudno dotrzeć do innej piekarni. Zmiana sprzedawcy jest dla niego trudniejsza niż dla sąsiada z samochodem. Mises wyraźnie wskazuje ceny monopolowe jako ograniczenie wpływu konsumentów w swojej teorii. W jego ujęciu monopolista ogranicza sprzedawaną ilość i przy wyższej cenie zarabia po odliczeniu kosztów więcej, niż gdyby sprzedał większą ilość po niższej cenie. Ani sam rozmiar firmy, ani ten przykład nie dowodzą istnienia takiej ceny. Trzeba sprawdzić rzeczywiste alternatywy, podaż i sposób ustalania cen. [1]
Na ulicy mogą działać dwaj piekarze, ale może pojawić się dowóz lub nowy sklep. Israel Kirzner podkreśla możliwość wejścia z lepszą ofertą. Ta sama obecna liczba sklepów nie musi więc oznaczać jednakowej presji konkurencyjnej. Ważne, czy nowe rozwiązanie rzeczywiście może powstać i czy klienci mogą je wybrać. Entrepreneurial Discovery opisuje odkrywanie takich przeoczonych możliwości. [3]
Ktoś kupuje najtańszy dostępny chleb, bo musi oszczędzać. Ktoś inny wybiera bliską piekarnię, by zyskać czas. Ten sam zakup może mieć odmienne powody i nie oznacza akceptacji wszystkich cech produktu. Rothbardowskie rozróżnienie dochodu pieniężnego i innych ludzkich wartości pomaga o tym pamiętać. Same wyniki sprzedaży, bez znajomości opcji i ograniczeń, nie określają dobrobytu całego społeczeństwa. [2]
Klient może chcieć zapłacić bitcoinem, choć Lenka nie oferuje takiej opcji. Jego zainteresowanie może skłonić ją do rozważenia zmiany. W dobrowolnej wymianie sama gotowość do zapłaty nie jest jednak porozumieniem co do metody płatności ani dowolnej usługi. Bitcoin zmienia możliwości przekazywania pieniędzy, lecz nie zastępuje uzgodnień między ludźmi. Wpływ klienta nadal różni się od władzy wydawania poleceń. [1] [2]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Entrepreneurship, Entrepreneurial Discovery, Subjective Value Theory, Opportunity Cost, Catallactics, Bitcoin. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Entrepreneurship, Entrepreneurial Discovery.