Broad Money oznacza podaż pieniądza w szerokim ujęciu statystycznym. Obejmuje gotówkę, wybrane depozyty bankowe, a niekiedy także inne płynne instrumenty. Zakres zależy również od emitentów i posiadaczy; nie jest to cały majątek ani suma wszystkich rachunków finansowych.
Liczy się płynność: jak łatwo można czymś zapłacić lub zamienić to na gotówkę. W strefie euro M3 jest najszerszym z głównych agregatów pieniężnych. Obejmuje M2, czyli węższą sumę gotówki i depozytów krótkoterminowych, oraz dodatkowe instrumenty: repo, czyli sprzedaż papierów wartościowych z umową odkupu, udziały w funduszach rynku pieniężnego inwestujących krótkoterminowo oraz papiery dłużne monetarnych instytucji finansowych o pierwotnym terminie zapadalności do 2 lat. Do takich instytucji należą głównie banki, ale także fundusze rynku pieniężnego. Dom czy długoterminowa inwestycja nie stają się pieniądzem tylko dlatego, że znajdzie się kupiec. [1] [6]
To samo saldo nie musi być wliczone u każdego posiadacza. W M3 strefy euro sektor posiadający pieniądz obejmuje rezydentów innych niż monetarne instytucje finansowe i administracja centralna. Znaczenie ma więc emitent instrumentu i jego posiadacz. Statystyka usuwa też wzajemne pozycje wewnątrz sektora monetarnych instytucji finansowych; nazywa się to konsolidacją. Zwykłe dodanie wszystkich pozycji bilansów bankowych dałoby inną wielkość niż pieniądze posiadane przez określoną część gospodarki. [1]
Amerykański System Rezerwy Federalnej, nazywany Fed, w publikacji H.6 oblicza M2 z M1, małych lokat terminowych i sald detalicznych funduszy rynku pieniężnego, po odjęciu określonych sald kont emerytalnych. Fundusze detaliczne są przeznaczone dla inwestorów indywidualnych. Lista nie jest identyczna z M3 strefy euro. Liczb nie można więc stosować zamiennie tylko dlatego, że obie miary dotyczą szerokiego pieniądza. Sprawdź walutę, instrumenty, emitentów i posiadaczy. Wspólna nazwa pomaga klasyfikować, ale nie zastępuje dokładnej definicji. [2]
Wyobraźmy sobie depozyt bieżący 80 i oszczędnościowy 20, oba w tym samym agregacie, czyli sumie statystycznej. Łącznie masz 100. Przesunięcie 30 na oszczędności daje 50 + 50 = 100: zmienia się rozkład, nie powstają nowe pieniądze. Czym innym jest zamiana uwzględnionego depozytu na nowo wyemitowaną długoterminową obligację banku poza agregatem. Może ona zmniejszyć sumę pieniężną bez takiego samego spadku wartości twoich aktywów. Zakup istniejącej inwestycji od innej osoby może natomiast jedynie przenieść pieniądze do sprzedającego. [1] [4]
Bank of England opisuje, jak kredyt bankowy tworzy odpowiadający mu depozyt, a spłata odwraca ten proces. W naszym uproszczonym przykładzie kredyt 40 tworzy uwzględniony depozyt klienta 40. Spłata kapitału 40 z takiego depozytu zmniejsza go o 40, jeśli nie zachodzą inne operacje. Kapitał to pożyczona kwota; odsetki są czym innym, bo stanowią koszt pożyczki. Nie oznacza to nieograniczonej możliwości kredytowania. Możliwości banków ograniczają kapitał własny, ryzyko, finansowanie, przepisy i skłonność klientów do zadłużania się. [4]
Monetary Base mierzy gotówkę i rezerwy banków w banku centralnym. M2 ma inny zakres, ale część gotówki występuje w obu wskaźnikach. Dodanie bazy do M2 policzyłoby ją ponownie. Nie są to niezależne zbiory, które wystarczy połączyć. Rezerwy banków nie są też zwykłymi depozytami gospodarstw domowych. Nie istnieje zatem stałe automatyczne przeliczenie między bazą a szerokim pieniądzem: więcej rezerw samo nie wyznacza dokładnej wielkości przyszłych depozytów. [2] [4]
Fed włączył depozyty oszczędnościowe do M1 z mocą wsteczną od maja 2020. Zmiana znacznie zwiększyła wykazywane M1, ale sama nie zmieniła M2, które już zawierało te depozyty. W dniu zmiany definicji nie nastąpił więc równy temu napływ nowych pieniędzy. Zanim obliczysz wzrost, sprawdź porównywalność szeregów i okresów. Zwróć też uwagę na wyrównanie sezonowe, usuwające oszacowane wahania powracające w ciągu roku. W przeciwnym razie wykres może sugerować inną historię niż rzeczywisty przebieg zdarzeń. [3]
Wzrost szerokiego pieniądza nie mówi jeszcze, kto go posiada i co z nim zrobi. Ktoś może oszczędzać, ktoś spłacać dług, a ktoś wydawać; sam agregat nie pokazuje, czy wybiorą bitcoina (BTC). Bitcoin.org tłumaczy cenę przez podaż i popyt. Velocity of Money bada inny stosunek: wartość produkcji w danym okresie w cenach bieżących do ilości pieniądza. Te wskaźniki też nie dają prostej reguły zakupu. Podobne wykresy nie dowodzą przyczyny, przyszłego wzrostu ceny ani zysku; potrzebny jest konkretny mechanizm i wyjaśnienie jego rozłożenia w czasie. [5] [7]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Monetary Base, M1, M2, Velocity of Money. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Pieniądz fiducjarny, Monetary Base, M0, M1.