M0 to nazwa wąskiego agregatu pieniężnego, czyli statystycznej sumy wybranych form pieniądza. Nie ma jednolitej definicji na całym świecie. O zakresie decydują publikująca instytucja i okres, dlatego M0 nie można automatycznie utożsamiać z gotówką u ludności ani z bazą monetarną.
Sam skrót M0 nie wystarczy. Historyczna brytyjska seria Bank of England obejmowała banknoty i monety w funtach poza bankiem centralnym, w tym gotówkę banków i brytyjskich building societies, instytucji przyjmujących oszczędności i udzielających kredytów hipotecznych, oraz depozyty operacyjne banków w banku centralnym. Depozyt operacyjny jest saldem na rachunku banku, a nie kolejną paczką banknotów. Już ten przykład pokazuje, dlaczego określenie „pieniądze w portfelach” nie opisuje całej miary. W innym kraju ten sam skrót może mieć inne znaczenie. [1] [6]
W maju 2006 Bank of England zmienił zasady operacji na rynku pieniężnym i wprowadził nowy system oprocentowanych rezerw. Rezerwy to pieniądze banków na rachunkach w banku centralnym; nowy system zmienił ich rolę i wielkość. Bank zakończył więc wspólną serię i zaczął osobno publikować gotówkę oraz salda rezerw. Koniec szeregu nie oznacza zniknięcia pieniędzy, lecz zmianę statystyki. Starych i nowych danych nie należy łączyć w ciągły wykres bez wyjaśnienia różnic. [1] [2]
Amerykańska publikacja H.6 nazywa sumę gotówki i sald rezerw Monetary Base, czyli bazą monetarną. Jej składnik gotówkowy obejmuje gotówkę poza Departamentem Skarbu USA i bankami Rezerwy Federalnej, w tym gotówkę w skarbcach banków. Składnik gotówkowy M1 wyklucza również gotówkę w tych skarbcach. M0 nie jest zatem bezpiecznym zamiennikiem nazwy dowolnej podobnej liczby. Przy szerszym M2 lub pojęciu Broad Money sprawdzaj właściwą definicję: miary te obejmują wybrane depozyty klientów, a nie tylko pieniądz banku centralnego. [3]
Weźmy własny przykład w jednej walucie i w jednym momencie, a nie rzeczywiste dane konkretnego kraju. Ludzie mają gotówkę 90, a banki 10. Łącznie daje to 90 + 10 = 100. Banki mają ponadto rezerwy 200 w banku centralnym. Szerszy zakres obejmujący gotówkę i rezerwy daje więc 300. Żadna z tych sum nie musi być błędna: każda odpowiada na inne pytanie. Skrót można przypisać dopiero po dokładnym określeniu zakresu statystyki. [3]
Klient wypłaca teraz 5 z gotówki banku, bez innych operacji. Ludność ma 95, bank ma 5, a łączna gotówka nadal wynosi 100. Rezerwy pozostają na poziomie 200, a wspólna suma wynosi 300. Mimo to wskaźnik obejmujący tylko gotówkę ludności rośnie. Wypłaconych banknotów nie wolno doliczyć ponownie jako przyrostu pierwotnej całości. Zmieniły właściciela. Na tym polega różnica między wzrostem składnika a wzrostem całej sumy. [3]
W raporcie za styczeń 2023 chiński bank centralny PBOC podał, że od grudnia 2022 włącza e-CNY w obiegu, cyfrową postać juana, do M0. Cyfrowa część nie była banknotem, a jednak należała do tej konkretnej statystyki. To udokumentowana klasyfikacja historyczna. Nie potwierdza obecnego traktowania każdego portfela cyfrowego ani zasad wszystkich państw. Dla nowszej liczby trzeba sprawdzić metodę obowiązującą w danym okresie, zamiast automatycznie powielać dawne wyjaśnienie. [4]
Brytyjska miesięczna seria M0 wykorzystywała średnią obserwacji tygodniowych. Średnia różni się od salda w ostatnim dniu miesiąca, zwłaszcza gdy pieniądze przemieszczają się w trakcie okresu. Żadna z tych liczb nie mówi, ile płatności wykonano w miesiącu: zasób pieniądza i wolumen płatności to różne wielkości. Sprawdzaj okres, jednostkę, uwzględnionych posiadaczy oraz ewentualne wyrównanie sezonowe, usuwające oszacowane regularne wahania. Inaczej różnica pomiaru może wyglądać jak zmiana gospodarcza. [1]
Nazwanie bitcoina (BTC) pieniądzem bazowym i porównanie go z M0 jest analogią, a nie wspólną definicją urzędową. Bitcoin.org wyjaśnia zasady powstawania nowych bitcoinów, ale wyemitowane monety, monety dostępne do wydania oraz roszczenia klientów wobec powierników, czyli kwoty, które giełda lub inny usługodawca jest im winien, nie są zamiennymi wielkościami. Pytaj więc, co rzeczywiście liczy dany wykres. Wzrost wskaźnika pieniądza emitowanego przez państwo sam nie gwarantuje przyszłej ceny bitcoina: nie odpowiada, kto będzie chciał kupować i na jakich warunkach. [5]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Monetary Base, M1, M2, Broad Money. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Monetary Base, M1, M2.