Monetary Deflation oznacza tu trwały spadek nominalnej ilości pieniądza w wybranym agregacie monetarnym, czyli dokładnie określonym zbiorze jego form. Liczymy jednostki pieniężne, nie towary, które kupują. Wynik zależy od uwzględnionych form i posiadaczy pieniądza.
Gdy nagłówek mówi o ubytku pieniądza, pierwsze pytanie brzmi: którego? Amerykański bank centralny Federal Reserve publikuje M1 i M2, miary pieniądza o różnym zakresie, uwzględniające ludność i innych posiadaczy. Oprócz nich publikuje Monetary Base: gotówkę w obiegu i rezerwy banków. Rezerwy te są saldami banków na rachunkach w banku centralnym. Spadek jednej nie oznacza automatycznie spadku pozostałych. Monetary Deflation dotyczy tu ilości nominalnej, nie siły nabywczej. Disinflation to jeszcze co innego: wolniejszy wzrost cen, które mogą nadal rosnąć. Jeden niższy stan miesięczny nie dowodzi trwałego trendu. Najpierw trzeba rozumieć zakres i okres statystyki. [1]
Wyobraźmy sobie małą modelową gospodarkę według definicji Europejskiego Banku Centralnego. Gotówka w wysokości 20 oraz depozyty o wartości 80, dostępne na żądanie do wypłat lub płatności, dają M1 = 100. Dodanie rocznych lokat 50 daje M2 = 150. Ludzie przenoszą teraz 30 z rachunków dostępnych od razu na te lokaty. M1 spada do 70, ale M2 pozostaje na poziomie 150. Nikt nie zniszczył pieniędzy; zmieniły się ich dostępność i klasyfikacja. Zakładamy tych samych uprawnionych posiadaczy i brak innych zmian. Spadający wykres jednej miary nie oznacza więc zanikania wszystkich form pieniądza zaliczanych do szerszych miar. [2]
Jana ma rachunek i kredyt w tym samym banku. Część środków z rachunku przeznacza na spłatę kapitału, czyli pozostałej do spłaty kwoty kredytu bez doliczania odsetek. Bank of England, bank centralny Wielkiej Brytanii, wyjaśnia, że taka spłata likwiduje pieniądz depozytowy: bank zmniejsza zarówno saldo klientki, jak i jej dług wobec niego. W naszym oddzielnym modelu spłata 20 zmniejsza depozyt oraz kredyt o 20. Bez innych zmian M2 spada ze 150 do 130. Gdyby Jana zapłaciła 20 sprzedawcy również należącemu do niebankowych posiadaczy tego agregatu, pieniądze tylko zmieniłyby właściciela. Kapitał, odsetki i zwykła płatność są różnymi zdarzeniami księgowymi. [3]
Monetary Base obejmuje pieniądz banku centralnego. Broad Money, szersza miara, obejmuje także depozyty ludności i innych uwzględnionych posiadaczy: kwoty, które banki komercyjne są winne swoim klientom. Rezerwy to z kolei salda banków na rachunkach w banku centralnym, używane choćby do wzajemnych rozliczeń. Rachunek klienta to inna relacja. Bank of England odrzuca więc mechaniczne mnożenie rezerw w kredyty według stałego współczynnika. Bank centralny może dodać rezerw, podczas gdy spłaty zmniejszają depozyty. Kierunki zmian nie muszą być zgodne. Gdy bank centralny coś kupuje, liczy się też sprzedawca i to, czy obok rezerw powstają depozyty. Jego bilans przedstawia majątek i zobowiązania; sama wielkość bilansu nie opisuje całości. [3]
Pieniądze mogą wielokrotnie zmieniać właściciela w danym okresie. FRED, baza danych gospodarczych, wyraża szybkość obiegu M2 jako nominalny produkt podzielony przez średnią ilość pieniądza. Nominalny produkt to wartość końcowych dóbr i usług w bieżących cenach; wskaźnik nie powstaje przez śledzenie każdego banknotu. Dla zainteresowanych zależność można zapisać jako M × V = P × Y. Po lewej mnożymy ilość pieniądza przez szybkość obiegu, a po prawej poziom cen przez produkt realny, czyli wielkość produkcji. W modelu M = 100, V = 2 i Y = 100 dają P = 2. Spadek M do 90 bez pozostałych zmian daje P = 1,8. Jeśli jednak V wzrośnie do 20/9, P pozostanie równe 2. To rachunek warunkowy, nie dowód, że szybkość obiegu i produkcja pozostają stałe w rzeczywistości. [4]
Dług opiewa na pieniądze, nie ilość towarów. W przykładzie dług 100 odpowiada dziesięciu koszykom przy cenie koszyka 10. Jeśli cena spadnie do 8, dług oznacza już 12,5 koszyka, czyli o 25 % więcej. Sam rachunek nie dowodzi ubytku pieniądza; pokazuje inną konsekwencję spadku cen. Bank of England rozdziela przyczynę trudności gospodarczych i ich możliwe nasilanie przez deflację. Debt Deflation dotyczy związków między długami, spłatą lub przymusową sprzedażą a spadającymi cenami. Nie każde tanienie jest jednak tym samym problemem: poprawa produktywności i silny spadek popytu mogą mieć inne skutki. [5]
Inny model: zasób 100 rośnie o 10 do 110. Następny przyrost 5 zwiększa go do 115. Nowych jednostek przybyło mniej, ale całość nadal wzrosła. Podobnie Halving okresowo zmniejsza liczbę nowych bitcoinów emitowanych w sieci. Nie dzieli przez to istniejących sald w bitcoinach (BTC) na pół. Serwis edukacyjny Bitcoin.org odróżnia ograniczoną emisję i utracone klucze. Klucz pozwala wydawać monety; bez niego mogą być niedostępne, choć ich zapis w historii nadal istnieje. Długa nieaktywność sama nie dowodzi utraty klucza. Trzeba więc oddzielać całkowitą emisję, nowe jednostki i monety rzeczywiście dostępne. [6]
Zanim stwierdzisz Monetary Deflation, sprawdź, czy porównujesz tę samą walutę i ten sam agregat w porównywalnych okresach. Sprawdź zmiany definicji oraz wyrównanie sezonowe, które usuwa regularne wahania w ciągu roku. H.6 udostępnia szeregi wyrównane i niewyrównane; ich mieszanie może tworzyć mylący obraz. Następnie dołącz kredyty, ceny i aktywność gospodarczą, aby szukać związków. Ujemny wzrost jednej miary sam nie jest prognozą ceny BTC ani dowodem identycznego ubytku wszystkich form pieniądza. Dobre wyjaśnienie zaczyna się od precyzyjnego pytania, nie od wniosku z jednego wykresu. [1]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Monetary Base, Broad Money, Disinflation, Debt Deflation. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Disinflation, Debt Deflation, Velocity of Money, Purchasing Power.