Disinflation

Bank of England, bank centralny Wielkiej Brytanii, odróżnia Disinflation od trwałego, powszechnego spadku cen. Wyobraź sobie samochód, który zwolnił, lecz nadal jedzie do przodu: mniejsza prędkość nie cofa go do punktu startu. Podobnie niższa dodatnia inflacja wciąż podnosi poziom cen. Jeden ujemny odczyt miesięczny nie dowodzi trwałej deflacji; inny indeks lub okres może pokazać coś innego. Nawet ustąpienie Hyperinflation, wyjątkowo szybkiego drożenia, nie przywraca automatycznie dawnych cen. Powiązana Monetary Deflation oznacza kurczenie się podaży pieniądza. Ilość pieniądza i ceny są jednak różnymi wielkościami, których zmian nie wolno utożsamiać. [1]

Zacznijmy od koszyka za 100. Po wzroście o 10 % kosztuje 110. W kolejnym roku wzrost zwalnia do 4 %, ale liczymy go już od wyższej ceny: 110 × 1,04 = 114,4. Inflacja spadła, lecz cena nie obniżyła się do 104 ani z powrotem do 100. Zakupy są o 14,4 % droższe niż na początku. To nasz przykład, nie dane konkretnego kraju. Pokazuje, dlaczego można cieszyć się niższą inflacją i nadal odczuwać napięcie w budżecie. Jeśli dochód w międzyczasie nie wzrósł, samo wolniejsze drożenie nie przywraca utraconej dostępności zakupów. [1]

W przykładzie inflacja spada z 10 % do 4 %. Różnica to 6 punktów procentowych. W odniesieniu do początkowej stopy inflacji spadek wynosi jednak 60 %. Oba stwierdzenia są poprawne, ale żadne nie mówi, że o tyle zmalały ceny w sklepie. Międzynarodowy Fundusz Walutowy opisuje inflację jako zmianę indeksu określonego koszyka. Warto zatem rozdzielić cenę koszyka, tempo jej zmiany i zmianę tego tempa. Gdy nagłówek zapowiada gwałtowny spadek inflacji, ustalmy najpierw, którą wielkość porównuje i za jaki okres. [2]

Odczyt roczny porównuje dziś z tym samym miesiącem poprzedniego roku. Europejski Bank Centralny (EBC) wyjaśnia, że nietypowy ruch cen sprzed roku może mocno wpływać na zmianę tej stopy. W naszym modelu indeks zaczyna od 100, a miesiąc później wynosi 120. W miesiącach 12 i 13 pozostaje na poziomie 126. Mimo to roczny wzrost spada z 26 % do 5 %, bo drugie porównanie wychodzi od wyższej zeszłorocznej bazy. Między ostatnimi dwoma miesiącami ceny nie spadły. Efekt bazy to właściwość porównania, nie oszustwo statystyczne. Dlatego świeże zmiany miesięczne pomagają interpretować wynik roczny. [3]

Ogólny indeks łączy towary i usługi o różnych wagach, czyli udziałach w wyniku. Tańsza energia może obniżyć inflację ogółem, podczas gdy usługi nadal mocno drożeją. EBC obserwuje więc także składniki i inflację bazową, tutaj bez energii oraz żywności. Inne miary mogą wykluczać inne pozycje. Inflacja bazowa nie jest paragonem konkretnej rodziny, która nadal płaci za jedzenie i energię. Jeden korzystny odczyt nie dowodzi również trwałego, równomiernego uspokojenia cen. Trzeba znać zakres indeksu, jego wagi i częstotliwość pomiaru. [4]

Disinflation może nastąpić dzięki przywróconym dostawom i tańszym nakładom produkcyjnym albo słabszemu popytowi po podrożeniu kredytu. Pierwsza droga ułatwia produkcję; druga może hamować inwestycje, produkcję i zatrudnienie. Europejski Bank Centralny (EBC) wyjaśnia wpływ stóp procentowych na popyt i decyzje firm. Skutki pojawiają się również z opóźnieniem. Sama dezinflacja nie pozwala więc wnioskować o recesji ani automatycznej obniżce stóp. Wykres Monetary Base, gotówki i sald banków na rachunkach w banku centralnym, też sam nie ujawnia przyczyny. Potrzebujemy danych o produkcji, kredytach, płacach i innych naciskach na ceny. [4]

Liczą się nie tylko dopisane odsetki, lecz także Purchasing Power, czyli to, ile można za te pieniądze kupić. EBC odróżnia zatem nominalną stopę z umowy od realnej, uwzględniającej inflację. Przy nominalnych 5 % i oczekiwanej inflacji 4 % oczekiwana stopa realna wynosi około 1 %. Gdy oczekiwana inflacja spada do 2 %, przybliżony wynik rośnie do 3 %, mimo niezmienionej umowy. Dokładny rachunek ilorazowy daje około 0,96 % i 2,94 %; odejmowanie jest przybliżeniem. Oczekiwana inflacja służy ocenie przyszłości, a faktycznie zmierzona — przeszłości. Te perspektywy mogą przynieść różne wyniki. [5]

Bitcoin.org tłumaczy cenę bitcoina (BTC) podażą i popytem. Wiadomość o spowolnieniu inflacji może zmienić oczekiwania dotyczące stóp, dochodów, kredytów i gotowości do ryzyka. Rynek mógł jednak przewidzieć wiadomość i już uwzględnić ją w cenie. Liczy się też przyczyna: sprawniejsze dostawy nie są tym samym co załamanie popytu. Sama dezinflacja nie gwarantuje zatem wzrostu BTC. Pomaga zrozumieć otoczenie decyzji, a nie przewidzieć jeden wynik. Do interpretacji wykresu potrzebujemy obok opublikowanej liczby także oczekiwań i innych wydarzeń. [6]