Debt Deflation

Warsztat próbuje przetrwać dzięki sprzedaży maszyny. Jeśli jednak wiele zadłużonych firm sprzedaje jednocześnie, kupujący mogą zaoferować mniej. Niższe ceny pomniejszają majątek po odjęciu długów, a słabsza sprzedaż utrudnia płacenie rat. Firmy ograniczają produkcję i zatrudnienie, co może osłabić dochody kolejnych osób. Ekonomista Irving Fisher analizował ten mechanizm w 1933 roku, badając Wielki Kryzys. Kolejność zdarzeń nie jest stała, a skutki oddziałują na siebie nawzajem. Teoria wyjaśnia możliwy związek, nie przewiduje daty następnego kryzysu. [1]

Posłużmy się własnym uproszczonym obliczeniem, pomijając odsetki. Śledzimy kapitał kredytu, czyli pożyczoną kwotę, która pozostaje do spłaty. Dług 100 i indeks cen 100 dają D/P = 1. D oznacza dług w pieniądzu, P poziom cen. Dłużnik spłaca 10, zostaje więc 90, ale indeks cen spada tymczasem do 80. Otrzymujemy 90/80 = 1,125: dług w relacji do poziomu cen jest o 12,5 % wyższy niż początkowo. Mimo to umowny kapitał do spłaty zmalał do 90; wierzyciel niczego nie dopisał. Każda jednostka pieniądza kupuje teraz więcej dóbr: wzrosła jej Purchasing Power, siła nabywcza. Trudność spłaty zależy jednak również od dochodów dłużnika. Sam indeks cen nie opisuje jego budżetu. [1]

Zaciągając kredyt, ludzie mają określone oczekiwania co do cen i dochodów. Bank of England, bank centralny Wielkiej Brytanii, wyjaśnia, że nieoczekiwanie niższa inflacja może zmienić realny ciężar wcześniej ustalonego długu na korzyść wierzyciela. Disinflation oznacza wolniejszy wzrost cen; do tego efektu nie jest potrzebna inflacja ujemna. Ceny mogą nadal rosnąć, ale słabiej, niż przewidywały strony umowy. Stała stopa oprocentowania nie zmienia się przez uzgodniony okres; przy zmiennej ważne jest, jak będzie dostosowywana. Wpływ na konsumpcję różni się więc między gospodarstwami. Trzeba znać umowę, początkowe oczekiwania i rzeczywisty rozwój dochodów. [2]

Zabezpieczenie to majątek służący jako gwarancja spłaty kredytu. W naszym przykładzie jest wart 100 i zabezpiecza dług 60. LTV, stosunek kredytu do wartości zabezpieczenia, wynosi 60 %; po odjęciu długu pozostaje kapitał własny 40. Gdy wartość spada do 75, dług się nie zmienia, ale LTV rośnie do 80 %, a kapitał własny maleje do 15. Ubyło więc 62,5 % początkowego kapitału własnego. Spadek ceny domu nie mówi, o ile potaniała żywność czy usługi. O żądaniu dodatkowego zabezpieczenia lub sprzedaży decydują umowa i zdolność spłaty. Niższa wycena nie oznacza przy każdym kredycie natychmiastowej eksmisji lub sprzedaży. [2]

Sprzedaż maszyny i spłata kapitału kredytu bankowego to różne zdarzenia. Nie każda płatność niszczy pieniądz: kupujący może jedynie przekazać depozyt sprzedawcy, jeśli obaj są niebankowymi posiadaczami uwzględnianymi w tym samym agregacie pieniężnym, czyli określonym zbiorze form pieniądza. Jeśli jednak sprzedawca użyje depozytu do spłaty kapitału kredytu, zmniejszą się zarówno depozyt, jak i kredyt. Bank of England opisuje to jako niszczenie pieniądza depozytowego. Nowe kredyty z kolei tworzą depozyty. Masowe spłaty mogą więc nasilić Monetary Deflation, spadek mierzonej ilości pieniądza, jeśli inna kreacja ich nie zrównoważy. Liczy się wynik netto, nie pojedyncza spłata. [3]

Badanie Banku Rozrachunków Międzynarodowych, BIS, z 2015 roku objęło ponad 140 lat i do 38 gospodarek. W tych danych związek spadających cen towarów i usług ze słabszym wzrostem gospodarczym był stosunkowo słaby; duże znaczenie miał Wielki Kryzys. Silniejszy związek ze słabszym wzrostem autorzy znaleźli tam, gdzie spadki cen nieruchomości łączyły się z wysokim zadłużeniem prywatnym. To historyczny wynik obciążony ograniczeniami danych, nie dowód, że spirala długu jest niemożliwa. Tańsza produkcja dzięki lepszym metodom i wyprzedaż majątku z braku pieniędzy mogą wyglądać podobnie na wykresie cen, a oznaczać dla ludzi zupełnie inne sytuacje. [4]

Po drugiej stronie każdej sprzedaży jest kupujący. W modelu opublikowanym przez BIS w 2005 roku ekonomista Goetz von Peter pokazuje, jak kupujący bez wcześniejszych długów lub strat mogą łagodzić spadek cen aktywów. W modelu mogą zaciągać kredyty na zakupy, ponieważ oczekują odbicia cen. Jeśli jednak wszyscy chcą ograniczać zadłużenie albo banki przestają dostarczać potrzebnego finansowania, stabilizujący efekt słabnie, a proces może stać się niestabilny. To wynik konkretnego modelu, nie gwarancja szybkiego samoczynnego odbicia każdego rynku. Ważne jest nie tylko to, kto musi sprzedać, ale też kto jeszcze może kupić i za co zapłaci. [5]

Tworzenie nowych jednostek Bitcoina (BTC) jest ograniczone. Jego cena rynkowa nadal zmienia się wraz z podażą i popytem, jak wyjaśnia serwis edukacyjny Bitcoin.org. Weźmy własny model: zabezpieczenie 1 BTC jest warte 100 000, a kredyt wynosi 50 000 w tej samej walucie fiat, czyli zwykłej walucie państwowej, takiej jak dolar lub euro. LTV to 50 %. Gdy cena BTC spadnie do 60 000, LTV wzrośnie do około 83,33 %, choć zastawiona ilość się nie zmieni. Nie jest to aktualny kurs. Warunki kredytu mogą wymagać dodatkowego zabezpieczenia lub wymuszonej sprzedaży. Limit bitcoinów nie usuwa długu ani nie płaci raty. Trzeba więc rozumieć walutę zadłużenia, próg wymuszonej sprzedaży i dostępne środki na spłatę, a nie tylko mieć długoterminowy pogląd na Bitcoin. [6]