Pomyśl o zwykłych zakupach spożywczych. Jeżeli za tę samą kwotę przynosisz mniej, jej siła nabywcza spadła, mimo że liczba na banknocie jest taka sama. Purchasing Power oznacza ilość dóbr i usług, które można kupić za pieniądze. Sensowne porównanie określa co, gdzie i kiedy kupujemy. Trzeba też oddzielić siłę jednostki pieniądza od całej wypłaty lub oszczędności: wyższy dochód może przewyższyć wzrost cen. Sam kurs bitcoina nie powie więc, jak zmieniła się możliwość opłacenia czynszu lub zakupów.
Amerykańskie Biuro Statystyki Pracy (BLS) wyjaśnia siłę nabywczą przez relacje cen. Weźmy własny przykład: masz 1 000, a ten sam zestaw zakupów spożywczych kosztuje za każdym razem 100. Wystarczy więc na 10 takich zakupów, które nazwiemy koszykami dóbr. Gdy cena rośnie do 125, kupisz już tylko 8. Ceny wzrosły o 25%, ale siła kwoty spadła o 20%, nie o 25%. Procenty liczymy od innych podstaw: pierwotnej ceny i pierwotnej liczby zakupów. Aby nadal kupować te same 10 koszyków, potrzeba 1 250. To kwoty modelowe, nie dzisiejsze ceny. Sam rachunek nie mówi nic o Monetary Deflation, kurczeniu się podaży pieniądza; mierzy, co kupuje dana suma. [1]
Europejski Bank Centralny (EBC) wyjaśnia różnicę między nominalnym, czyli wyrażonym w pieniądzu zwrotem z oszczędności a realnym zwrotem uwzględniającym wzrost cen. To samo pytanie można zadać o wypłatę: dostajesz więcej pieniędzy, ale czy kupisz za nie więcej? W przykładzie dochód netto rośnie z 30 000 do 33 000, a odpowiedni indeks cen ze 100 do 108. Porównujemy wzrosty: (1,10/1,08 − 1) × 100 daje około +1,85%, nie dokładnie +2%. Dzielenie pokazuje, o ile więcej możesz kupić; odejmowanie procentów jest tylko przybliżeniem. Siła jednostki pieniądza spadła, ale cały dochód kupuje trochę więcej. Porównuj ten sam okres i pieniądze dostępne po podatkach oraz składkach. [3]
BLS podkreśla, że amerykański indeks cen konsumpcyjnych CPI przedstawia przeciętny koszyk, nie dokładne doświadczenie każdej rodziny. W naszym stałym koszyku czynszu i żywności czynsz rośnie o 20%, żywność o 0%. Początkowe wagi 50/50, równe udziały wydatków, dają wzrost 10%. Przy wagach 80/20 wychodzi 16%. Różnica wynika z podziału domowych wydatków. To nie rekonstrukcja prawdziwego CPI: metodologia uwzględnia też jakość i zastępowanie produktów. W swoim budżecie patrz zatem również na rzeczywiste rachunki i dostępne zamienniki. [2]
BLS używa relacji indeksów do przeliczania kwot na ceny stałe i porównywania okresów. Ten sam ruch można zapisać jako 100 → 125 lub po zmianie skali 200 → 250. W obu przypadkach oznacza +25% i relację siły nabywczej 0,8. Samo 250 nie oznacza więc większej inflacji niż 125. Trzeba znać podstawę, jak jednostki narzędzia pomiarowego. Podobnie Unit of Account, jednostka wyrażania cen, sama nie określa ilości dostępnych dóbr. Nie mieszaj bez wyjaśnienia krajów, koszyków ani średniej rocznej z pojedynczym miesiącem. [1]
Przy dłuższej obserwacji łączymy relacje cen jak BLS. Nasz koszyk drożeje o 10%, a później znowu o 10%: cena przechodzi od 100 przez 110 do 121. Następny wzrost zaczyna się od większej kwoty, dlatego zmiany mnożymy. Łączny wzrost cen wynosi 21%; siła tej samej kwoty spada o (1 − 100/121) × 100, około 17,36%. Żaden wynik nie wynosi 20%. Podaj długość okresu i dochody lub wydatki w międzyczasie. Disinflation, spowolnienie wzrostu cen, oznacza również wolniejsze drożenie, a nie automatyczny powrót cen w dół. [1]
Bank Światowy odróżnia kurs walutowy od różnic cen między gospodarkami. W poniższym przykładzie CZK oznacza koronę czeską, a USD dolara amerykańskiego. Masz w przykładzie 6 000 CZK. Przy kursie 25 CZK/USD otrzymasz 240 USD, przy 30 CZK/USD jedynie 200 USD, przed opłatami. Notowanie wzrosło o 20%, ale kwota dolarowa spadła o 16,67%. Ważne, z której strony czytasz relację. Bez danych o czeskich cenach nie wynika stąd taki sam spadek krajowej siły nabywczej. W zakupach zagranicznych liczą się też dostawa, podatki i inne koszty. Porównuj z tym, za co naprawdę musisz zapłacić. [4]
Bank Światowy wykorzystuje parytet siły nabywczej PPP do porównań wielkości ekonomicznych przy wspólnym poziomie cen. Nasz porównywalny koszyk kosztuje 500 CZK i 25 USD, co daje cząstkową relację 20 CZK/USD; kurs rynkowy może tymczasem wynosić 25. Po statystycznym parytecie nie wymienisz automatycznie pieniędzy. Jeden koszyk nie przelicza też całego produktu krajowego brutto (PKB), wartości dóbr i usług końcowych wytworzonych w gospodarce w danym okresie. Chodzi o dobra przeznaczone do końcowego wykorzystania, aby nie liczyć ponownie nakładów zużytych przy ich produkcji. Dlatego Międzynarodowy Program Porównań (ICP) porównuje wiele pozycji. Jego PPP nie jest kursem równowagi, czyli szacunkiem „właściwego” kursu, ani obietnicą przyszłego ruchu waluty. Służy porównywaniu poziomów cen, nie składaniu zlecenia wymiany. [4]
Bitcoin.org przypomina o wahaniach cen i opłatach transakcyjnych. W przykładzie cena jednego bitcoina (BTC) rośnie z 1 000 000 do 2 000 000 CZK, a koszyk z 1 000 do 1 250 CZK. Stałe 0,01 BTC kupuje przed kosztami najpierw 10, potem 16 koszyków. Siła nabywcza wzrosła o 60%, nie o 100%, bo zakupy też zdrożały. Opłaty i rzeczywiste warunki wymiany dodatkowo zmienią wynik. To ważne przy ocenie Store of Value, zdolności zachowania siły nabywczej. Przykład jest modelem, nie prognozą ani dowodem, że bitcoin zawsze wyrówna koszty twojego domu. [5]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Disinflation, Store of Value, Unit of Account, Monetary Deflation. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Debasement, Hyperinflation, Disinflation, Debt Deflation.