Salability

Ekonomista Carl Menger analizował tę różnicę w 1892 roku. Zauważył, że kupno rzeczy i jej ponowna sprzedaż nie są równie łatwe, nawet gdy rynek się nie zmienił. Salability nie oznacza więc możliwości pozbycia się rzeczy za dowolną kwotę. Gitarę oferowaną niemal za darmo ktoś zapewne szybko kupi, ale niewiele mówi to o łatwej wymianie na zwykłych warunkach. Nie chodzi o gwarancję pierwotnej ceny zakupu ani o obiektywnie słuszną wartość istniejącą poza rynkiem. Chodzi o przeszkody, które trzeba pokonać w rzeczywistej transakcji. [1]

Na rynku finansowym tę przeszkodę często widać w oferowanych cenach. Investor.gov, portal edukacyjny amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC), wyjaśnia notowania akcji: bid to najwyższa cena oferowana przez kupujących, a ask — najniższa cena żądana przez sprzedających. W naszym modelu ask wynosi 101, a bid 99 za jednostkę. Różnica, czyli spread, to 2, a więc 2 % wartości środkowej 100. Kupując po 101 i natychmiast sprzedając po 99, tracisz przed opłatami 2/101 ≈ 1,98 % ceny nabycia, nie dokładnie 2 %. Procenty mają różne podstawy. Rynek nie musiał się poruszyć: koszt wynika z różnicy między dostępną ceną kupna i sprzedaży. [3]

Dokument roboczy opublikowany przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW, po angielsku IMF) odróżnia niskie koszty handlu od głębokości rynku, czyli ilości możliwej do sprzedania bez znacznego pogorszenia ceny. Arkusz zleceń to lista cen i ilości, po których uczestnicy chcą handlować. W naszym przykładzie te oferty nie zmieniają się: kupujący chce 1 jednostkę po 99, a pozostałe oferty obejmują 9 jednostek po 95. Sprzedaż 10 jednostek przyniesie 954, średnio 95,4 za jednostkę, nie 990. Średnia jest około 3,64 % niższa od najlepszego bid, jeszcze przed opłatami. Nie można zatem ocenić Market liquidity, czyli płynności rynku, tylko po najlepszej cenie pierwszej jednostki. Znaczenie ma też wielkość twojej transakcji. [2]

Menger uwzględnia czas potrzebny na znalezienie kupca. Na giełdzie wybór ten widać w rodzaju zlecenia, jak wyjaśnia Investor.gov. Limit sprzedaży 99 oznacza odmowę przyjęcia 95: chroni granicę ceny, lecz zlecenie może zostać zrealizowane tylko częściowo albo wcale. Zlecenie rynkowe nie ustala natomiast ostatecznej ceny wykonania. Możesz przyjąć dostępne warunki lub poczekać na lepsze, jeśli sytuacja na to pozwala. Czekanie nie jest jednak ogólną gwarancją przyszłej sprzedaży ani powrotu do wybranej przez ciebie ceny. [1] [4]

Menger omawia również transport i dostęp do różnych rynków. W naszym przykładzie dostępny odległy kupiec oferuje 105, lecz transport i weryfikacja kosztują łącznie 8. Zostaje 97, czyli mniej niż przy lokalnej ofercie 99 bez dalszych kosztów. Zakładamy, że obie transakcje są wykonalne w tym samym czasie. Sama wyższa cena w ogłoszeniu nie zapewnia korzystnej wymiany. Arbitraż, czyli wykorzystanie różnicy cen między rynkami, też wymaga rzeczywistego dostępu i pokrycia kosztów. Łatwość sprzedaży zależy więc od twojego położenia i od tego, co naprawdę możesz zrealizować. [1]

Menger zwraca uwagę na dopasowanie ilości do potrzeb kupca, zachowanie rzeczy i trwałość popytu. Przedmiot podzielny na 100 części nie musi jednak być łatwy do wymiany: części mogą nikogo nie interesować albo sprawdzenie ich jakości może być kosztowne. Nawet idealnie zachowana rzecz może wyjść z mody. Podzielność i trwałość ograniczają pewne przeszkody, ale nie są tym samym co Salability. Warto zapytać, któremu kupcowi pomagają te cechy i czy taki kupiec rzeczywiście jest na dostępnym rynku. [1]

Carl Menger wyjaśnia, dlaczego ktoś może przyjąć łatwiej wymienialne dobro, choć sam nie chce go zużyć. Liczy, że później wymieni je na potrzebną rzecz. Tak powstaje rola Medium of Exchange: czegoś, co ludzie przyjmują jako zapłatę zamiast wymieniać bezpośrednio jedne towary na inne. Więcej osób gotowych go przyjąć może ułatwiać kolejne transakcje; tę zależność opisuje także Monetary Network Effect. To teoria Mengera, a nie zapowiedź nieuchronnego zwycięzcy wśród rzadkich dóbr. Autor opisuje też państwowe uznanie i regulację pieniędzy już będących w użyciu; nie twierdzi, że prawo nigdy nie odgrywa roli. Te części wyjaśnienia należy czytać łącznie. [1]

Bitcoin.org rozróżnia techniczne przelewy, akceptację sprzedawców i zmienność ceny. Możliwość wysłania 1 BTC (jednego bitcoina) nie zapewnia ani kupca płacącego teraz w twojej walucie, ani wypłaty z konta prowadzonego przez usługodawcę. Oceniając Salability, określ kwotę, kontrahenta, miejsce, termin, koszty i dostęp do środków. Sprzedaż na giełdzie, płacenie u lokalnego sprzedawcy i zachowanie siły nabywczej to powiązane pytania, ale nie jeden uniwersalny wskaźnik. Dopiero konkretne warunki pokażą, jak Bitcoin sprawdzi się w twojej sytuacji. [5]