215 / 736PC

Price Controls

Kontrola cen: cena na papierze i towar, który naprawdę otrzymasz

Anna cieszy się, że dzięki regulacji jej czynsz nie wzrośnie tak szybko. Jej znajomy Petr dopiero szuka mieszkania i nie może znaleźć niczego w podobnej cenie. Oba doświadczenia mogą być prawdziwe. Aby zrozumieć Price Controls, trzeba spojrzeć dalej niż na cenę: kogo chroni zasada, kto zdoła kupić i jak reagują sprzedający?

Price Controls to reguły określające najwyższą lub najniższą dozwoloną cenę danej transakcji. Pułap cenowy zabrania sprzedaży drożej, cena minimalna — taniej. Samo wyznaczenie granicy nie gwarantuje ilości dostępnego towaru, tego, kto go otrzyma, ani wysokości pozostałych kosztów.

Wyobraź sobie granicę, której transakcja nie może przekroczyć w określonym kierunku. Cena maksymalna ogranicza ją od góry: sprzedawca nie może żądać więcej. Cena minimalna ogranicza od dołu: nie może sprzedać poniżej ustalonej kwoty. To przeciwne narzędzia, choć oba mają komuś pomóc. Dla Anny ważny jest limit czynszu, dla producenta być może minimalna cena sprzedaży. Nazwa działania nie mówi jeszcze, jaki będzie rzeczywisty efekt. [1]

Najpierw porównajmy ją z ceną, która powstałaby bez ograniczenia. W prostym modelu konkurencji cena równowagi zrównuje ilość, jaką kupujący chcą nabyć, z ilością oferowaną. Pułap powyżej niej ani dolna granica poniżej niej nie ograniczają bieżących transakcji. Przepis może obowiązywać, nie wymuszając jeszcze innej ceny. Gdy warunki się zmienią, granica może zacząć rzeczywiście ograniczać handel. Sama informacja o istnieniu regulacji nie wystarcza. [1]

Przy pułapie, który rzeczywiście ogranicza cenę poniżej poziomu równowagi, kupujący w tym modelu chcą więcej, niż oferują sprzedawcy: powstaje niedobór. Dolna granica powyżej równowagi odwraca relację: oferta przewyższa ilość, którą klienci chcą kupić. Zawsze porównujemy oba plany przy tej samej regulowanej cenie. Otrzymujemy różnicę między zamiarami, nie automatycznie liczbę zawartych transakcji. Rzeczywisty rynek może wymagać dodatkowych założeń i danych. [1]

Weźmy własny przykład: przy cenie minimalnej producenci chcą sprzedać 120 jednostek, a klienci kupić tylko 80. Nadwyżka podaży wynosi 40 jednostek. Wyższe prawne minimum samo nie zapewni zatem zbytu całej oferty. Gdyby resztę kupiło państwo, byłoby to dodatkowe działanie wymagające finansowania. Nasz przykład nie obejmuje automatycznego skupu. Chęć sprzedaży nie oznacza, że sprzedaż już nastąpiła. Przychód ze sprzedaży powstaje w wyniku sprzedaży; sama wartość towarów, które nadal leżą w magazynie, nie jest takim przychodem. [1]

Wróćmy do Anny i Petra. Niska dozwolona cena sama nie wybiera osoby, która dostanie trudno dostępne mieszkanie. W przykładzie Misesa dotyczącym mleka pojawiają się kolejki i przydziały, czyli zasady określające, kto może otrzymać jaką ilość; ogólniej chodzi o sposób rozdzielenia dóbr między chętnych. Ktoś może płacić mniej pieniędzy, lecz poświęcać więcej czasu na szukanie lub czekanie. Inny nie dostanie nic. Nie przeczy to korzyści osób kupujących taniej, ale pokazuje, że cena nie opisuje doświadczeń wszystkich. [2]

Reakcje sprzedających nie ograniczają się do natychmiast oferowanej ilości. W odniesieniu do najmu OpenStax opisuje możliwe ograniczenie wydatków na utrzymanie mieszkań lub zmianę ich przeznaczenia. Lokal może zostać zajęty przez właściciela i zniknąć z rynku najmu, choć budynek fizycznie nadal stoi. Dla Petra liczą się dostępne mieszkania na wynajem, nie tylko stojące domy. Jakość, sposób użytkowania i czas reakcji należą więc do oceny obok ceny. [1]

Rebecca Diamond, Tim McQuade i Franklin Qian w badaniu z 2019 roku przeanalizowali rozszerzenie kontroli czynszów w San Francisco w 1994 roku. Stwierdzili mniejsze wypieranie dotychczasowych najemców z miasta, ale także spadek liczby mieszkań oferowanych na wynajem przez właścicieli objętych zmianą o 15 %, między innymi przez sprzedaż osobom kupującym na własne potrzeby i przebudowy. Liczba dotyczy badanych właścicieli, nie automatycznie wszystkich mieszkań w mieście. To wynik konkretnej zmiany zasad, a nie uniwersalna wielkość skutku każdej regulacji. [3]

Chroniona najemczyni może zyskać pewność, a nowa osoba mieć trudniejszy dostęp. Dlatego warto rozdzielać grupy, skutki krótko- i długoterminowe oraz porównanie z tym, co nastąpiłoby bez działania. Badanie dostarcza dowodów dla określonego przypadku, ale nie zastępuje tych rozróżnień. Jeśli temat pojawia się w rozmowie o sieci Bitcoin, odróżniaj również zasady tworzenia nowych bitcoinów od regulacji ceny ich kupna lub sprzedaży. To osobne pytania. [3]

Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Interventionism, Opportunity Cost, Subjective Value Theory, Economic Calculation, Bitcoin. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Interventionism.

DOC · 001OpenStax — Price Ceilings and Price FloorsDokumentacja DOC · 002Mises — Economic Policy: InterventionismŹródło pierwotne DOC · 003Diamond, McQuade and Qian — Rent Control Expansion in San Francisco (2019)Źródło pierwotne
Zaktualizowano: Najpierw źródła · To nie jest porada inwestycyjna