309 / 736IMP

Impairment accounting

Ujmowanie utraty wartości

Firma może nadal wykazywać maszynę za kwotę znacznie wyższą, niż da się dziś z niej odzyskać. Rachunkowość nie powinna udawać, że jej wartość pozostała bez zmian. Odpis z tytułu utraty wartości ujmuje taką stratę według właściwych zasad. Sam zapis nie sprzedaje jednak maszyny ani nie wypłaca pieniędzy z banku. Przy bitcoinie znaczenie mają również system rachunkowości i okres.

Impairment accounting ujmuje spadek wartości aktywa wykazanego w sprawozdaniu. Sprawdza, czy kwota księgowa nie przekracza wartości odzyskiwalnej według stosowanego standardu. Nie ma jednej automatycznej metody dla całego majątku. Trzeba znać podstawę wyceny, warunki testu i zasady ewentualnego odwrócenia wcześniejszej straty. Stratę księgową należy też oddzielać od rzeczywistego ruchu pieniędzy.

Międzynarodowy standard IAS 36 porównuje wartość bilansową z kwotą odzyskiwalną przez użytkowanie lub sprzedaż. Obejmuje wiele aktywów, lecz nie wszystkie. Zapasy mają IAS 2; aktywa finansowe w zakresie IFRS 9 podlegają własnym zasadom, w tym oczekiwanym stratom kredytowym tam, gdzie się je stosuje. Te szacują straty wynikające z możliwego niewywiązania się dłużników z płatności. Spadek ceny rynkowej nie wyznacza więc jednego zapisu dla całej firmy. Najpierw określmy aktywo i zasady jego ujęcia. [1] [2] [3]

W naszym przykładzie modelu kosztowego IAS 36 wartość bilansowa wynosi 100 USD, dolarów amerykańskich. Wartość godziwa pomniejszona o koszty zbycia to 70, a wartość użytkowa 85. Pierwsza wycenia możliwą sprzedaż po odpowiednich kosztach; druga jest dzisiejszą wartością szacowanych przepływów z użytkowania. Kwota odzyskiwalna jest wyższa z tych dwóch: max(70,85)=85. Strata wynosi więc 15, nie 30. Wartość użytkowa dyskontuje przyszłe pieniądze, przeliczając je na dzisiejszą wartość. Nie jest prostą sumą przyszłych przychodów. [1]

Maszyna może nie przynosić odrębnie rozpoznawalnych wpływów, jeśli działa tylko w ramach linii produkcyjnej. IAS 36 wykorzystuje wtedy najmniejszą grupę dającą w dużej mierze niezależne wpływy: ośrodek wypracowujący środki pieniężne. Nasze dwa połączone urządzenia o wartościach bilansowych 70 i 50 tworzą ośrodek 120. Przy wartości odzyskiwalnej 100 strata ośrodka wynosi 20. Nie oznacza to przypisania całej straty pierwszej maszynie. Podział ma zasady i ograniczenia dla poszczególnych aktywów. [1]

IAS 36 wymaga corocznego testu dla goodwill, aktywów niematerialnych o nieokreślonym okresie użytkowania oraz jeszcze niegotowych do użycia. Aktywa niematerialne nie mają fizycznej postaci. Goodwill powstaje przy nabyciu przedsiębiorstwa i wiąże się z korzyściami, których nie można osobno przypisać do identyfikowalnych aktywów; nie oznacza po prostu dobrej reputacji. Nieokreślony okres oznacza brak przewidywalnego końca korzyści, nie wieczność. Przy pozostałych aktywach test uruchamiają oznaki możliwej utraty wartości. Ocenia się je podczas przygotowania sprawozdania, bez automatycznego zapisu na podstawie pojedynczego notowania. [1] [4]

Wyobraźmy sobie urządzenie za 100 USD z okresem użytkowania 5 lat i wartością końcową 0. Amortyzacja liniowa rozkłada koszt po 20 rocznie. Po pierwszym roku wartość bilansowa wynosi 80. Jeśli test wskazuje wartość odzyskiwalną 60, powstaje dodatkowa strata 20. Przy niezmienionym pozostałym okresie 4 lat następna roczna amortyzacja wynosi 60/4=15. Planowy rozkład kosztu w czasie i dodatkowy odpis to nie to samo. Ten przykład urządzenia nie mówi, że sam BTC amortyzuje się przez 5 lat. [1]

Pozostańmy przy tym samym urządzeniu. Kolejna roczna amortyzacja 15 pozostawia wartość bilansową 45. Bez wcześniejszej utraty wartości byłoby to 60 po dwóch odpisach po 20. Nawet jeśli kwota odzyskiwalna wzrośnie do 90, warunki IAS 36 pozwalają przywrócić wartość tylko do 60, czyli o 15, nie o 45. Sama lepsza cena nie wystarcza: liczą się zmiany szacunków i limit wartości bez wcześniejszej straty. IAS 36 nigdy nie pozwala odwrócić utraty wartości goodwill. [1]

Financial Accounting Standards Board (FASB), amerykański twórca standardów, opisuje dawny model aktywów niematerialnych o nieokreślonym okresie użytkowania. Ustalona strata obniżała wartość bilansową, a późniejsze odwrócenie było zabronione. W naszym historycznym przykładzie 1 BTC kupiony za 50000 USD wykazuje się jako 30000 po prawidłowo ustalonej stracie przy wartości 30000. Późniejszy wzrost do 60000 nie podnosi wartości bilansowej bez sprzedaży w tym starym modelu. ASU 2023-08 zastąpił go dla kryptoaktywów spełniających jego warunki przeszacowaniem przez wynik netto, obowiązkowo dla lat obrotowych zaczynających się po 15 grudnia 2024. To US GAAP, ogólnie przyjęte zasady rachunkowości USA. Starego przykładu nie należy przenosić na dzisiejsze objęte aktywa ani międzynarodowe standardy IFRS. [5]

W osobnym przykładzie strata 15 USD zmniejsza aktywo i wynik o 15. Sam zapis nie zmienia jednak salda bankowego 20; podatki i inne operacje pomijamy. Firma potrzebuje 50 na spłatę i nadal brakuje jej 30: 50−20=30. Pośredni rachunek cash flow uzgadnia wynik księgowy z ruchem pieniędzy, dlatego dodaje z powrotem niepieniężny koszt. Ta korekta nie tworzy pieniędzy. Obok szacunków i jednostki testu patrzmy na rzeczywistą płynność, zdolność płacenia na czas, oraz wpływ na wskaźniki uzgodnione w umowie kredytu. [6]

Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Fair value accounting, FASB ASU 2023-08, Cash flow, Credit risk. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Fair value accounting, FASB ASU 2023-08.

DOC · 001IFRS Foundation — IAS 36 Impairment of AssetsDokumentacja DOC · 002IFRS Foundation — IAS 2 InventoriesDokumentacja DOC · 003IFRS Foundation — IFRS 9 Financial InstrumentsDokumentacja DOC · 004IFRS Foundation — IAS 38 Intangible AssetsDokumentacja DOC · 005FASB — ASU 2023-08 Accounting for and Disclosure of Crypto AssetsDokumentacja DOC · 006IFRS Foundation — IAS 7 Statement of Cash FlowsDokumentacja
Zaktualizowano: Najpierw źródła · To nie jest porada inwestycyjna