Basel Crypto Standard

Paweł czyta, że bank zamierza posiadać BTC. Zastanawia się, co się stanie, gdy ich wartość spadnie. Właśnie takim sytuacjom służą wymogi kapitałowe: bank potrzebuje wystarczających środków zdolnych pokryć straty. Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego, w skrócie BCBS, opracowuje międzynarodowe standardy, ale jego decyzje same w sobie nie mają mocy prawnej. Członkowie zobowiązują się wdrożyć je w swoich jurysdykcjach; Unia Europejska przyjęła na przykład własne rozwiązania przejściowe. Sam dokument z Bazylei nie wystarczy więc do ustalenia obowiązków konkretnego banku. Znaczenie mają także lokalne prawo i nadzór. [1] [5]

W lipcu 2024 roku BCBS wskazał 1 stycznia 2026 roku jako termin wdrożenia zmienionego standardu i zasad ujawniania informacji. To właśnie tę wersję opisuje hasło. Sama data nie dowodzi, że każdy kraj wprowadził identyczne zasady tego samego dnia. Oceniając wiadomość o BTC w banku, Paweł musi zatem ustalić także kraj, konkretny podmiot bankowy i obowiązujące przepisy lokalne. Międzynarodowy harmonogram jest wspólnym celem, a nie dowodem sytuacji prawnej każdego banku. [2]

SCO60 rozróżnia, co dane aktywo reprezentuje i czy spełnia określone warunki. Grupa 1a obejmuje kwalifikujące się stokenizowane aktywa tradycyjne, na przykład cyfrowy zapis praw do obligacji. Grupa 1b dotyczy aktywów ze skutecznym mechanizmem stabilizacji wartości. Sama nazwa stablecoin nie wystarczy. Aktywa niespełniające warunków pierwszej grupy trafiają do drugiej. BTC nie jest roszczeniem wobec emitenta ani tokenem powiązanym z innym aktywem przez mechanizm stabilizacyjny, dlatego nie należy do pierwszej grupy. Klasyfikacja służy obliczeniom bankowym, a nie szeregowaniu inwestycji według jakości. [3]

Wyobraźmy sobie bank, który posiada BTC i zawiera dodatkową transakcję ograniczającą skutki spadku ceny. Takie zmniejszanie ryzyka nazywamy zabezpieczeniem, czyli hedgingiem. W grupie 2a standard pozwala pod określonymi warunkami częściowo je uznać. Bank musi wykazać organowi nadzoru spełnienie kryteriów dotyczących instrumentu, płynności rynku i dostępnych danych cenowych. Samo istnienie funduszu bitcoinowego notowanego na giełdzie nie wystarczy. Bez takiego dowodu stosuje się grupę 2b, w której zabezpieczenia nie uznaje się w tym obliczeniu kapitału. Stwierdzenie, że dwie transakcje wzajemnie się znoszą, to za mało. [3]

Posłużmy się własnym uproszczonym przykładem: bank ma ekspozycję grupy 2b wynoszącą 100 USD. Waga ryzyka 1250% daje podstawę 1250 USD w RWA, czyli aktywach ważonych ryzykiem. Przy podstawowym współczynniku kapitałowym 8% wymagany kapitał wynosi 100 USD, a nie 1250 USD odłożonej gotówki. Dla każdego aktywa waga dotyczy większej bezwzględnej wartości zagregowanych pozycji długich lub krótkich. Długa zwykle korzysta ze wzrostu ceny, krótka ze spadku. Instrumenty pochodne mają dodatkowe zasady, a przykład nie oblicza wszystkich wymogów wobec banku. [3]

Łączna ekspozycja na drugą grupę zasadniczo nie powinna przekraczać 1% kapitału Tier 1 i nie może przekroczyć 2%. Tier 1 to podstawowy kapitał regulacyjny zdolny pokrywać straty podczas dalszej działalności banku. Nie jest sumą depozytów klientów. Ekspozycja obejmuje bezpośrednie posiadanie BTC, odpowiednie instrumenty pochodne oraz pozycje pośrednie przez fundusze. Te procenty nie wskazują więc, jaką część własnych oszczędności warto przeznaczyć na bitcoin. Ograniczają ryzyko banku względem wielkości jego kapitału. [3]

Przekroczenie progu 1% wymaga według standardu natychmiastowego powiadomienia nadzoru i szybkiego usunięcia naruszenia. Do przywrócenia zgodności obliczenie kapitału staje się bardziej rygorystyczne według ustalonego wzoru. Powyżej 2% wszystkie ekspozycje drugiej grupy otrzymują traktowanie kapitałowe grupy 2b. Przy sprawdzaniu limitu dla każdego aktywa bierze się większą bezwzględną ekspozycję długą albo krótką; instrumenty pochodne przelicza się zgodnie z wrażliwością na cenę aktywa bazowego. Przeciwna transakcja nie pozwala więc po prostu wyzerować pozycji w BTC do tego celu. Naruszenie nie jest zwykłym sposobem poszerzenia limitu. [3]

DIS55 dodaje do ram kapitałowych obowiązki publicznego ujawniania informacji. Bank opisuje działalność i ryzyka oraz przedstawia ekspozycje, wymogi kapitałowe, klasyfikację księgową i płynność, czyli zdolność regulowania zobowiązań w terminie. Paweł może lepiej zrozumieć, co oznacza wykazana pozycja w BTC. Sam raport nie jest jednak zezwoleniem na działalność ani dowodem bezpiecznego przechowywania. Kto kontroluje klucze, jak postępuje się przy utracie dostępu i do kogo prawnie należą aktywa — to odrębne pytania. [4]