Accounting Policy oznacza zasady i praktyki rachunkowości stosowane przy sporządzaniu sprawozdań finansowych. Dla bitcoina dotyczą one między innymi klasyfikacji, wyceny i objaśnień w notach. Wynikają z właściwych przepisów, działalności firmy i okresu; nie pozwalają dowolnie wybrać metody dającej najładniejszy zysk.
Piotr czyta raport firmy posiadającej BTC i widzi znaczny zysk. Zanim uzna, że na jej konto wpłynęło więcej pieniędzy, musi zrozumieć sposób księgowania. Polityka rachunkowości to właśnie ten zestaw zasad, a nie plan handlowy zakupu bitcoina. Międzynarodowy Standard Rachunkowości IAS 8 wymaga stosowania standardu, który konkretnie reguluje transakcję. Gdy szczegółowej reguły brak, osąd opiera się na hierarchii: najpierw zasady dla podobnych spraw, potem podstawowe pojęcia rachunkowości. Firma nie może po prostu wybrać wyniku, który najlepiej wygląda. [1]
Międzynarodowe standardy sprawozdawczości finansowej określa się skrótem IFRS. W 2019 roku ich Komitet Interpretacyjny wyjaśnił podejście do określonej grupy kryptowalut. Jeśli są utrzymywane na sprzedaż w zwykłej działalności, stosuje się IAS 2 dotyczący zapasów; w pozostałych przypadkach IAS 38 o wartościach niematerialnych, czyli aktywach bez fizycznej postaci. Przy BTC liczy się więc także rola posiadacza. Pośrednik-handlowiec kupujący z zamiarem szybkiej odsprzedaży może przy odpowiednich warunkach stosować wartość godziwą pomniejszoną o koszty sprzedaży. Tego szczególnego rozwiązania nie można automatycznie przenieść na firmę trzymającą bitcoin jako długoterminową rezerwę. [2]
Ogólnie przyjęte amerykańskie zasady rachunkowości noszą nazwę US GAAP. Aktualizacja ASU 2023-08 wymaga późniejszej wyceny według wartości godziwej, ze zmianami w wyniku, dla aktywów spełniających wszystkie kryteria jej zakresu. Wartość ta opiera się na cenie sprzedaży między uczestnikami rynku w zwykłej uporządkowanej transakcji na dzień wyceny. Kryteria obejmują aktywo niematerialne, zapis w rozproszonym rejestrze, zabezpieczenie kryptograficzne i zamienność jednostek. Aktywo nie może też dawać egzekwowalnego roszczenia do bazowych towarów, usług lub innych aktywów ani być utworzone lub wyemitowane przez firmę bądź podmiot powiązany. Wniosek o BTC nie odnosi się zatem automatycznie do każdego tokena. [3]
Rozważmy własny prosty model. Firma ma 10 BTC, których wycena rośnie z 50 000 do 60 000 USD za sztukę. Łączna wartość zmienia się z 500 000 na 600 000 USD. Jeżeli stosowany model ujmuje tę różnicę w wyniku, powstaje zysk księgowy 100 000 USD. Firma jednak niczego nie sprzedała: ma tyle samo bitcoinów, a sama aktualizacja wyceny nie przyniosła gotówki. Przykład pomija podatki i inne koszty. Pomaga Piotrowi odróżnić wzrost wykazanej wartości od pieniędzy, które rzeczywiście wpłynęłyby ze sprzedaży. [3]
ASU 2023-08 stosuje się do okresów rocznych rozpoczynających się po 15 grudnia 2024 roku, w tym okresów śródrocznych w tych latach. Sprawozdanie śródroczne obejmuje tylko część roku. W firmie z rokiem obrotowym zgodnym z kalendarzowym, bez wcześniejszego zastosowania, początkiem będzie więc 1 stycznia 2025 roku. Wcześniejsze zastosowanie jest dozwolone na ustalonych warunkach; wdrożenie w trakcie roku działa od jego początku. Piotr musi sprawdzić okres i przejście na nową metodę. Data komunikatu prasowego nie wystarczy, a firmy nie musiały zmienić zasad jednocześnie. [3]
Załóżmy, że firma zmienia liczbę dotyczącą BTC. Trzeba wiedzieć dlaczego. IAS 8 odróżnia zmianę polityki rachunkowości, aktualizację szacunku na podstawie nowych informacji oraz korektę błędu wcześniejszego sprawozdania. Zasady zmienia się zwykle retrospektywnie, z wyjątkami i ewentualnymi szczególnymi przepisami przejściowymi. Nowe szacunki wpływają natomiast na bieżący i, gdy to właściwe, przyszłe okresy. Istotne błędy wcześniejszych okresów zwykle koryguje się wstecz, o ile jest to wykonalne. Nie chodzi tylko o słowa: nowa wiedza to co innego niż wcześniejsze pominięcie dostępnych informacji. [1]
Piotr nie powinien poprzestać na jednej pozycji zysku. ASU 2023-08 wymaga dla istotnych pozycji kryptoaktywów nazwy, ilości, podstawy kosztowej i wartości godziwej. Podstawa kosztowa odzwierciedla koszty przypisane danej pozycji, nie jej dzisiejszą cenę rynkową. Ważne są również umowne ograniczenia sprzedaży i pozostały czas ich obowiązywania. Informacje roczne łączą ponadto stan początkowy z końcowym przez zwiększenia, zmniejszenia, zyski i straty. Pozwala to zrozumieć, czy zmiana wykazanej wartości BTC wynikała z zakupów, sprzedaży czy aktualizacji wyceny. [3]
Własne BTC firmy należy odróżnić od przechowywania środków klientów. SAB 122 uchylił interpretację SAB 121 dotyczącą ochrony kryptoaktywów klientów, ale nie potrzebę oceny możliwych strat związanych z tą odpowiedzialnością według właściwych zasad. Nawet dobrze opisana polityka rachunkowości nie pokazuje, kto ma dostęp do kluczy ani czy kopia zapasowa jest bezpieczna. Sama nie określa też zobowiązania podatkowego, które zależy od przepisów podatkowych danej sytuacji. Sprawozdania są dla Piotra ważnym źródłem, lecz własność, bezpieczeństwo i podatki pozostają odrębnymi pytaniami. [4]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z SAB 121, Fair value accounting, Basel Crypto Standard. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z SAB 121, Basel Crypto Standard.