Instalujesz świetny komunikator, ale żaden znajomy go nie używa. Funkcje mogą być znakomite, a mimo to aplikacja niewiele ci daje. Kiedy dołączają potrzebni rozmówcy, zyskujesz możliwości bez zmiany samej aplikacji. To Network Effect: udział innych wpływa na użyteczność usługi dla ciebie. Podobnie kupujący i sprzedawcy mogą wspierać się na platformie handlowej. Większa sieć nie zawsze jest jednak lepsza, a jej właściciel nie musi się wzbogacić. Liczą się rzeczywiste relacje, jakość i koszty korzystania.
Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) nazywa wpływ użytkowników na innych z tej samej grupy bezpośrednim efektem sieciowym. W komunikatorze masz 10 znajomych; dołącza ktoś, z kim potrzebujesz porozmawiać, i usługa daje kolejną przydatną możliwość. Milion obcych lub nieaktywnych kont nie musi pomóc równie mocno. Ważny jest dostępny kontakt, nie tylko liczba w reklamie. Nie każde nowe konto przynosi więc taką samą korzyść wszystkim. Czat rodzinny, zespół w pracy i publiczna społeczność mogą też potrzebować innych kręgów ludzi. [1]
Efekt pośredni działa przez inną grupę. OECD opisuje go na przykładzie kupujących i sprzedawców platformy. Nasz rynek ma 100 kupujących i 10 sprzedawców. Wzrost do 200 kupujących przy tych samych 10 sprzedawcach zwiększa potencjalną publiczność handlowców, ale nie automatycznie asortyment kupujących. Ten mogliby poszerzyć kolejni odpowiedni sprzedawcy. Podobna relacja może łączyć użytkowników systemu z twórcami przydatnych dodatków. W płatnościach wdrażanie akceptacji przez sklepy to Merchant Adoption. Kupujących, punkty sprzedaży i dodatki licz oddzielnie, pytając o rzeczywistą korzyść każdej grupy. [1]
Duże przedsiębiorstwo może mieć niższe koszty, nawet gdy jego klienci nie wpływają na siebie. OECD odróżnia ten mechanizm od efektów sieciowych. Weźmy warsztat z kosztami całkowitymi C(q) = 1 000 + 2q: q oznacza liczbę produktów, koszt stały ponosi się niezależnie od wielkości produkcji, a reszta rośnie wraz z nią. Przy q = 100 średni koszt wynosi 12 za sztukę, przy q = 200 wynosi 7. Ten sam wydatek stały rozłożono na więcej sztuk. Samo to nie dowodzi Network Effect: zakup sąsiada nie musi zwiększać użyteczności twojego produktu. Producent nie musi też przekazać ci całej oszczędności w niższej cenie. [2]
Nowi uczestnicy nie muszą poprawiać doświadczenia wszystkich. OECD zwraca uwagę na nadmiar wyboru, prywatność i inne ograniczenia dużych sieci. Nowy sprzedawca zwiększa wybór dla kupujących, ale też konkurencję między sprzedawcami. Więcej wiadomości na czacie może utrudnić znalezienie ważnej informacji. Poprawa po jednej stronie nie dowodzi poprawy dla wszystkich. Trzeba określić, czyje doświadczenie oceniamy i co naprawdę się zmieniło. Liczba kont bez informacji o jakości i wydajności usługi tego nie wyjaśnia. [2]
Jeżeli znajomi używają różnych aplikacji, nie musisz wybierać tylko jednej. OECD określa równoległe korzystanie jako multi-homing. W naszym przykładzie sieć A ma 100 osób, B ma 80, a 60 używa obu. Łącznie daje to 100 + 80 − 60 = 120 różnych osób, nie 180: zwykła suma liczy wspólnych użytkowników dwa razy. Wzrost jednej usługi nie musi też oznaczać odejścia z drugiej. Rozróżniaj przenoszenie danych i interoperacyjność. Zabranie listy kontaktów ułatwia przeprowadzkę, ale samo nie zapewnia bieżącej komunikacji między aplikacjami. [3]
Połączenie ludzi nie wymaga, by wszystko należało do jednej firmy. RFC 6120 opisuje XMPP, protokół pozwalający różnym serwerom wymieniać wiadomości. Takie połączenie nazywa się federacją. Jednak według sekcji 13.14 jest ona opcjonalna: operator nie musi jej włączać. Sama nazwa XMPP przy dwóch usługach nie zapewnia więc komunikacji ich użytkowników. Liczą się rzeczywiste połączenie, obsługiwane funkcje i dostępność. Inne systemy również trzeba oceniać według ich własnych reguł. Na przykład Nostr to otwarty protokół dla aplikacji społecznościowych. Otwarty standard umożliwia połączenie, ale nie potwierdza dostępu każdego do każdego. [4]
CFA Institute, organizacja zawodowa specjalistów inwestycyjnych, omawia modele oparte na połączeniach sieciowych i ich granice. Wyobraźmy sobie oddzielne grupy po 10 osób. Jeśli takie grupy są 3 i każda jest w pełni połączona wewnętrznie, daje to 45 możliwych par na grupę, razem 135. Po połączeniu wszystkich 30 osób otrzymujemy 30 × 29/2 = 435 par: każdy może dotrzeć do pozostałych, a dzielenie usuwa podwójne liczenie. Nikt nie przybył; zmieniła się struktura. Ani 135, ani 435 nie jest jednak zmierzoną liczbą transakcji czy pieniężną wartością sieci. Market liquidity, możliwość wymiany potrzebnej ilości bez znacznego pogorszenia ceny, także wymaga prawdziwych ofert; sama liczba kontaktów jej nie gwarantuje. [5]
OECD opisuje zachęty do pozyskiwania uczestników i warunki przewagi rynkowej. Nasza akcja daje 1 000 rejestracji, ale w ustalonym kolejnym miesiącu wraca 200 osób z tej grupy. Oznacza to, że 20 % tej grupy ponownie skorzystało z usługi. Sam ten wskaźnik nie mierzy efektu sieciowego: pokazuje powtórne użycie, a nie powód, dla którego ludzie wrócili. Sprawdzaj użyteczność po zakończeniu nagród, pomoc innych uczestników i łatwość zmiany usługi. W pieniądzu Monetary Network Effect rozwija relację między akceptacją a przydatnością w wymianie. Network Effect ogólnie nie gwarantuje monopolu ani wzrostu ceny bitcoina czy akcji. Przewagę trzeba uzasadnić konkretnym użyciem. [1]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Monetary Network Effect, Market liquidity, Merchant Adoption, Nostr. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Lindy Effect, Bitcoin Adoption Metrics, Fundamental analysis, The Bullish Case for Bitcoin.