Sovereign Wealth Fund

Wyobraźmy sobie kraj czerpiący dochody z eksportu ropy. Zamiast wydawać wszystko od razu, odkłada część pieniędzy i je inwestuje. Może w ten sposób przygotować źródło dochodów na czas, gdy ropa się skończy. Międzynarodowe Forum Państwowych Funduszy Majątkowych (IFSWF) odróżnia takie fundusze od tradycyjnych rezerw walutowych banku centralnego oraz funduszy emerytalnych z indywidualnymi roszczeniami uczestników. Fundusz rezerw emerytalnych bez wyraźnych zobowiązań emerytalnych może jednak spełniać definicję. Decyduje jego konstrukcja, a nie słowo „emerytalny” w nazwie. [1] [2]

Cel określa termin, w którym środki muszą być dostępne. IFSWF wyróżnia cele oszczędnościowe, stabilizacyjne i rozwojowe; jeden SWF może je łączyć. Fundusz dla przyszłych pokoleń może planować na dziesięciolecia. Stabilizacyjny musi natomiast przewidywać wypłaty, gdy spadną dochody państwa. Potrzebuje płynności, czyli możliwości uzyskania pieniędzy z inwestycji na czas. Nawet państwo z długim horyzontem nie może po prostu przeczekać każdej straty. [1]

W naszym przykładzie wszystkie kwoty podajemy w miliardach dolarów amerykańskich (USD). Fundusz zaczyna z 10, otrzymuje od państwa 1 i wypłaca 0,4. Przed zmianami rynkowymi i kosztami ma 10,6. Urósł, nawet jeśli inwestycje nic nie zarobiły. Nowa wpłata nie jest zatem wynikiem inwestycyjnym zarządzającego. Czytając raport roczny, oddzielajmy wpłaty i wypłaty od zmian wartości inwestycji. Inaczej łatwo pomylić zasilenie kapitałem ze skutecznym zarządzaniem. [2]

Santiago Principles to 24 dobrowolne zasady zarządzania, przejrzystości i kontroli ryzyka, podporządkowane miejscowemu prawu. Pomagają zadawać konkretne pytania: kto kieruje funduszem, przed kim odpowiada i co publikuje? IFSWF wymaga od członków opisu wdrażania zasad. Taka samoocena jest przydatnym źródłem, lecz nie stanowi automatycznie niezależnego audytu. Samo członkostwo nie gwarantuje bezbłędnego zarządzania ani braku konfliktów interesów. [3] [5]

Zasady określające dozwolone inwestycje tworzą mandat zarządzającego. Norweski Norges Bank Investment Management (NBIM) opisuje mandat ministerstwa finansów, który wyznacza dopuszczalne rynki, rodzaje inwestycji i limity ryzyka. Wyniki porównuje się z benchmarkiem, czyli ustalonym indeksem odniesienia. To konkretny model norweski, a nie reguła dla każdego SWF. O tym, czy fundusz może bezpośrednio kupić BTC, decydują jego własne zasady, nie sama nazwa. [4]

Weźmy kolejny przykład: fundusz ma 1 % firmy posiadającej 1000 BTC. Proste przemnożenie daje 10 BTC pośredniej ekspozycji brutto, czyli proporcjonalnego powiązania z bitcoinami firmy przed uwzględnieniem innych czynników. Fundusz posiada jednak akcje; nie jest właścicielem ani powiernikiem tych 10 BTC. Na kurs akcji wpływają także zadłużenie, pozostały majątek i działalność firmy. Nowe akcje mogą rozwodnić udział, zmniejszając procent należący do dotychczasowego akcjonariusza. Taki rachunek nie jest wyciągiem z portfela Bitcoin ani dokładną prognozą zwrotu z akcji. [2] [4]

Załóżmy, że BTC stanowi 1 % całego portfela, czyli zbioru inwestycji. Jeśli ta pozycja spadnie o 50 %, portfel straci 0,5 %, ale tylko przy niezmienionej reszcie oraz bez kosztów i dźwigni. Dźwignia oznacza zwiększanie pozycji, na przykład dzięki zadłużeniu. Podczas rzeczywistego spadku mogą jednocześnie zmieniać się inne inwestycje. Rachunek pokazuje jeden wydzielony efekt, nie prognozę ani pełny obraz ryzyka. [2]

Przy twierdzeniu dotyczącym BTC najpierw ustalmy fundusz i datę. Potem sprawdźmy instrument: sam bitcoin, akcje czy inna inwestycja? Ważne są również mandat oraz to, kto posiada lub przechowuje aktywa. Samoocena IFSWF może wyjaśnić sposób zarządzania, ale nie potwierdza niezależnie każdej obecnej pozycji. Przy sumowaniu danych nie liczmy tego samego zasobu dwukrotnie przez fundusz i firmę. W ten sposób odróżnimy rzeczywisty zakup bitcoinów od nowego nagłówka o wcześniej posiadanych akcjach. [5] [2]