Pseudonimowość

Anna prowadzi blog pod pseudonimem Gwiazda Północna. Czytelnicy rozpoznają jej artykuły, choć niekoniecznie znają jej prawdziwe nazwisko. Podobnie może działać adres Bitcoina: ludzie rozpoznają płatności związane z oznaczeniem, które nie zawiera danych osobowych. To właśnie pseudonimowość. Anna dodaje na blogu adres do wpłat. Czytelnik może teraz śledzić wpływy na ten adres. Jeśli Anna później powiąże blog ze swoim nazwiskiem, widoczna już historia zyska dodatkowy kontekst. Nikt nie musiał łamać szyfru. Nowa informacja połączyła dwie wcześniej odrębne rzeczy. Już Bitcoin Whitepaper ostrzega, że ujawnienie jednego powiązania może pomóc rozpoznać także inne transakcje. [1] [2]

Adres Bitcoina wskazuje portfelowi, jakie warunki wydania środków ustawić w nowym wyjściu transakcji. Nie jest rejestracją człowieka ani numerem dowodu osobistego. Wyjście zapisuje kwotę oraz warunki, które trzeba spełnić, aby ją wydać. Anna może używać wielu adresów, a wspólnym portfelem może zarządzać kilka osób. Klucz prywatny to tajne dane, których portfel używa do utworzenia podpisu cyfrowego zatwierdzającego płatność. Public Key, czyli klucz publiczny, pozwala sprawdzać podpisy cyfrowe, nie nazwisko podpisującego. Poprawny podpis potwierdza użycie odpowiedniego klucza prywatnego. Sam nie odróżnia Anny od powiernika ani od złodzieja, który zdobył klucz. Kontrola nad środkami i tożsamość prawna to więc dwie różne kwestie. [4]

Jeśli Anna używa adresu z bloga również na fakturach wystawianych klientom, sama łączy dwie sfery swojego życia. Czytelnicy widzą inne wpływy na ten sam adres, choć nie muszą wiedzieć, które są darowiznami, a które zapłatą od klientów. Nowy adres odbiorczy dla każdej płatności ogranicza takie proste powiązanie. Typowy portfel potrafi tworzyć wiele adresów bez zakładania kolejnego konta i zwykle obejmuje je tą samą kopią zapasową. Nowy adres nie jest jednak nową tożsamością z gwarancją anonimowości. Inne wskazówki mogą pokazać, że różnych adresów używa ta sama osoba. [2]

Załóżmy, że Anna kupuje bitcoina na giełdzie, która sprawdziła jej tożsamość w procedurze KYC. Giełda zna jej konto i adres podany do wypłaty. Sama wypłata nie dowodzi jeszcze, że Anna kontroluje adres docelowy: mogła wysłać pieniądze komuś innemu. Giełda ma jednak konkretną informację, której nie zna przypadkowy czytelnik bloga. Sprzedawca z kolei zna zamówienie i ewentualny adres dostawy. Dane te nie trafiają automatycznie do transakcji Bitcoina ani nie stają się publiczne dla wszystkich. Mogą jednak uzupełnić jej jawny zapis. Prywatność trzeba więc oceniać względem konkretnego obserwatora i tego, co naprawdę wie. [2]

Bitcoin nie odejmuje ani nie dopisuje pieniędzy na kontach prowadzonych na nazwisko. Płatność zużywa wcześniejsze niewydane wyjścia, nazywane UTXO, i tworzy nowe. Ich kwoty i wzajemne powiązania są jawne. Obserwator widzi zatem rzeczywiste związki między transakcjami, ale często dopiero wnioskuje, kto kontroluje poszczególne części. To istotna różnica: publiczna historia przepływu wartości nie jest gotową listą właścicieli. Nazwisko poznane później może rzucić nowe światło na dawne płatności. Usunięcie adresu z bloga nie kasuje starych transakcji ani nie musi usuwać zapisanych kopii bloga. [1] [4]

Portfel czasem płaci, łącząc kilka UTXO, i odsyła nadwyżkę na własny adres jako resztę, po angielsku change. Analityk może założyć, że połączone wejścia należą do jednej osoby, oraz ocenić, które wyjście zawiera resztę. W ten sposób powstają grupy adresów uznawanych za powiązane. Są to heurystyki: użyteczne wnioskowanie, a nie dowód tożsamości. CoinJoin i PayJoin pozwalają na przykład kilku uczestnikom współtworzyć jedną transakcję. Nawet przekonująco wyglądająca mapa adresów nie dowodzi więc, że Anna kontroluje je wszystkie. Siła takiego wniosku zależy od innych dowodów. [6]

Anna chce podglądać portfel w innej aplikacji i eksportuje XPUB, rozszerzony klucz publiczny. BIP 32 porządkuje klucze w gałęzie podobne do drzewa. Z XPUB można obliczać kolejne klucze publiczne jego gałęzi, ale nie przejść przez etap derywacji utwardzonej: ten wymaga klucza prywatnego. Mając także potrzebne dane o typie adresów, aplikacja może śledzić powiązane płatności. Sam XPUB nie pozwala podpisywać wydatków, ale może ujawnić przeszłą i przyszłą aktywność danej gałęzi. Nie odsłania automatycznie wszystkich portfeli czy kont utworzonych z tej samej kopii zapasowej. Mimo to daje znacznie szerszy wgląd niż pojedynczy adres przekazany klientowi. [3]

Kiedy Anna wyszukuje swój adres w przeglądarce blockchaina, jej operator może powiązać zapytanie z adresem IP, czyli informacją o połączeniu sieciowym, lub z zalogowanym kontem. Podobne dane może otrzymywać serwer, z którego portfel pobiera historię. Te informacje o korzystaniu z usługi nie są tym samym co publiczny blockchain, ale czasem pomagają połączyć jego zapisy z człowiekiem. Full Node to komputer z programem, który samodzielnie sprawdza transakcje i bloki Bitcoina zgodnie z regułami sieci. Własny Full Node ogranicza kierowanie takich zapytań do obcego serwera, jeżeli portfel rzeczywiście go używa. Tor może ograniczyć ujawnianie adresu IP, lecz nie usuwa opublikowanego już związku między blogiem a płatnością. [2]

Płatność przez Lightning Network zwykle nie jest zapisywana jako osobna transakcja w publicznym blockchainie. Ogranicza to jeden widoczny ślad, ale nie oznacza, że nikt nic nie wie o płatności. Węzeł Lightning to program zarządzający kanałami płatniczymi: połączeniami, w których dwie strony aktualizują podział wniesionych środków. Węzeł używa klucza publicznego jako identyfikatora i może ogłaszać sieci swoje publiczne kanały. Żądanie płatności BOLT 11 pozwala ustalić identyfikator węzła odbiorcy; może też zawierać inne dane płatności i wskazówki dotyczące drogi do odbiorcy. Nadawca, odbiorca i użyta usługa mają różne informacje. Opublikowanie żądania może udostępnić część z nich innym ludziom, mimo że sama płatność odbywa się poza głównym łańcuchem. [5] [7]

Zanim Anna opublikuje adres lub udostępni aplikacji historię, może zadać sobie proste pytanie: kto będzie mógł połączyć jakie informacje? Warto używać nowych adresów do poszczególnych płatności, wiedzieć, komu przekazuje się XPUB, i rozumieć, skąd portfel pobiera dane. Żaden z tych kroków sam nie obiecuje pełnej anonimowości, a nowe ustawienie nie usuwa starych powiązań. Chodzi o ograniczenie zbędnego ujawniania informacji i świadomość istniejących już związków. To bardziej praktyczne niż założenie, że długi ciąg znaków sam ukryje człowieka. [2] [3]