W zwykłej formacji szczytowej środkowy wierzchołek, czyli głowa, leży wyżej niż oba ramiona. Linia neckline łączy dwa dołki pomiędzy nimi. W formacji odwróconej głowa jest najgłębszym dołkiem, a linia łączy pośrednie szczyty. Kształt opisuje sekwencję ruchów, natomiast przełamanie linii jest osobnym, późniejszym warunkiem ukończenia formacji. Nawet wtedy dalszy przebieg nie jest przesądzony.
Piotr obserwuje wzrost ceny. Po pierwszym szczycie następuje spadek, kolejny wzrost przekracza poprzednie maksimum, ale następna próba kończy się niżej. StockCharts opisuje taką sekwencję po trendzie wzrostowym jako Head and Shoulders Top. Pierwszy i ostatni szczyt tworzą ramiona, a najwyższy środkowy punkt — głowę. Ramiona nie muszą mieć tej samej wysokości ani czasu trwania. Nie chodzi więc o idealnie symetryczny obrazek, lecz o kolejność ruchów i ich pojawienie się po wzroście. [1]
Teraz Piotr wyobraża sobie przeciwną drogę. Cena rośnie po pierwszym dołku, następnie spada jeszcze głębiej, ale kolejny spadek nie dociera już do najniższego punktu. Head and Shoulders Bottom, zwana też Inverse Head and Shoulders, ma środkowy dołek poniżej obu ramion. Interpretacja jako odwrócenia trendu wymaga wcześniejszego spadku. Odwrócenie rysunku nie oznacza jednak, że wszystkie warunki formacji szczytowej pozostają bez zmian; ważna różnica dotyczy wolumenu obrotu. [2]
StockCharts nazywa neckline linię łączącą dwa dołki pomiędzy szczytami formacji. W wariancie odwróconym łączy ona dwa pośrednie maksima. Piotr otrzymuje konkretną granicę do porównania z późniejszą ceną. Nie musi być pozioma: punkty na różnej wysokości nadają jej nachylenie. Test powinien zatem określać, które punkty wyznaczają linię i jak jest przedłużana w czasie. Inaczej można byłoby ją stale przesuwać, dopasowując do obrazka. [1] [2]
Dopóki cena pozostaje po pierwotnej stronie neckline, Piotr obserwuje tylko możliwą formację. Według StockCharts wariant szczytowy kończy się przełamaniem w dół, a odwrócony — w górę. Reguła testu musi wskazywać, czy wystarczy transakcja za linią, czy dopiero Close, cena zamknięcia świecy. Dotknięcie nie jest przekroczeniem, a otwarta świeca może jeszcze zakończyć się gdzie indziej. Po przełamaniu cena czasem wraca do granicy, ale czekanie na powrót nie gwarantuje drugiej okazji. [1] [2]
Wolumen mówi, ile zostało przehandlowane na danym rynku w obserwowanym przedziale czasu. Sama linia ceny nie zawiera tej informacji. StockCharts przypisuje wzrostowi wolumenu przy wybiciu szczególną wagę w formacji odwróconej: w swojej interpretacji go wymaga, podczas gdy przy formacji szczytowej traktuje go jako pożądane potwierdzenie. Piotr nie może zatem uznać wszystkich warunków za spełnione na podstawie samego kształtu. Musi też wiedzieć, jakiego rynku i okresu dotyczą dane o obrocie. [2]
StockCharts proponuje orientacyjną projekcję opartą na wysokości formacji. Przy poziomej neckline Piotr mierzy odległość głowy nad linią i odejmuje ją od poziomu tej linii. W wariancie odwróconym dodaje odległość głowy znajdującej się poniżej. Wynik to cena możliwego scenariusza, a nie już zanotowany lub obowiązkowy przyszły poziom. Dlatego w naszym przykładzie cel jest narysowany oddzielnie od podanej ścieżki ceny. [1] [2]
Swing to pojedyncze wahnięcie ceny, a pivot — rozpoznany lokalny szczyt lub dołek. Jeśli Piotr uznaje szczyt dopiero po kilku następnych świecach, nie był on jeszcze potwierdzony w chwili powstania. TradingView ostrzega przed mylącym wrażeniem wywoływanym przez nanoszenie pivotów wstecz. Test musi zapisać zarówno miejsce ekstremum, jak i późniejszy moment jego rozpoznania przez regułę. W przeciwnym razie Piotr handlowałby na podstawie informacji, której wtedy nie miał. [3]
Piotr wybiera wcześniej źródło cen i Timeframe, czyli przedział czasu jednej świecy. Określa wybór szczytów i dołków, dopuszczalne różnice ramion, potwierdzenie wybicia oraz zasady wejścia i wyjścia. Dodaje prowizje i Slippage, różnicę między oczekiwaną a rzeczywistą ceną wykonania. TradingView wyjaśnia znaczenie tych kosztów i zniekształceń testowania. Ustawienia dobrane na części historii trzeba ocenić także na innych danych, wliczając nieudane przypadki. Narysowany cel sam nie dowodzi wykonania żadnej transakcji. [4]
Od ramion przez granicę do orientacyjnego celu
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Breakout, False Breakout, Trendline, Market Structure Analysis, Backtesting. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Double Top and Bottom.
01Czy ramiona muszą być lustrzanym odbiciem?+
Nie. StockCharts dopuszcza różnice wysokości ramion i czasu ich powstawania. Własny test musi jednak wcześniej określać dopuszczalne odchylenie. Dopasowywanie reguł po fakcie do atrakcyjnego rysunku zniekształciłoby wynik.
02Dlaczego linia celu nie jest dalszym przebiegiem ceny?+
Powstaje z obliczenia rozmiarów formacji, a nie z późniejszej transakcji. Pokazuje orientacyjny scenariusz. Rynek może pójść inną drogą, a nawet osiągnięcie tego poziomu nie mówi samo w sobie o dostępnych cenach wejścia i wyjścia ani o zysku po kosztach.