Financialization, czyli finansjalizacja, to rosnąca rola produktów finansowych i pośredników. W przypadku bitcoina obejmuje produkty giełdowe, umowy zależne od ceny i kredytowanie. Pomaga zrozumieć, kto ponosi ryzyko cenowe, kto kontroluje BTC i jak łączą się rynki. Sama nie zmienia zasad sieci Bitcoin.
Ewa kupuje BTC i wysyła je do portfela, którego klucze kontroluje. Adam kupuje udziały w produkcie giełdowym śledzącym cenę bitcoina. Firma zawiera kontrakt ograniczający skutki przyszłego spadku ceny. Wszyscy mają związek z bitcoinem, ale nie posiadają tego samego ani takich samych praw. Financialization opisuje rozwój tych relacji wokół aktywa. Dokument roboczy Międzynarodowego Funduszu Walutowego, oznaczanego po angielsku IMF, z 2023 roku również bada udział instytucji i związki rynków kryptoaktywów z akcjami. Chodzi o strukturę rynku, nie o zmianę sposobu sprawdzania transakcji przez węzły Bitcoin. [1]
Amerykańska Komisja Papierów Wartościowych i Giełd, SEC, 10 stycznia 2024 roku zatwierdziła notowanie i obrót wybranymi bitcoinowymi ETP typu spot, czyli produktami giełdowymi posiadającymi bitcoin. Adam nabywa udział i ekspozycję cenową: wynik inwestycji zależy od ceny BTC. Nie dostaje automatycznie kluczy ani możliwości wydania konkretnych monet. Prawa, opłaty i rozliczenie określa dokumentacja. Zwykły rachunek inwestycyjny może ułatwiać taki dostęp, ale dochodzą pośrednicy. SEC wyraźnie oddzieliła zgodę na obrót od rekomendacji bitcoina lub zatwierdzenia opisanych rozwiązań przechowywania. [2]
Futures to standaryzowana umowa z zasadami przyszłego rozliczenia. Jej wartość zależy od instrumentu bazowego, tutaj bitcoina, dlatego jest instrumentem pochodnym. Grupa giełdowa CME opisuje w przywołanym przewodniku swoje kryptowalutowe futures jako rozliczane pieniężnie. Zyski i straty powodują płatności zgodnie z kontraktem i jego ceną referencyjną. Samo posiadanie kontraktu nie wysyła BTC do portfela Adama. Używanie monet wymaga osobnego kroku. Trzeba zatem sprawdzić, co rzeczywiście jest przekazywane przy rozliczeniu; słowo bitcoin w nazwie nie wystarcza. [3]
Open Interest liczy kontrakty pozostające otwarte. Każdy ma stronę kupującą i sprzedającą; dodanie obu stron nie podwaja liczby kontraktów. Wolumen mierzy natomiast kontrakty, którymi handlowano w danym okresie. Duży obrót nie musi oznaczać proporcjonalnego wzrostu otwartych pozycji. Wartość nominalna określa wielkość umownej ekspozycji na cenę, niekoniecznie kwotę wpłaconą na rachunek. Nie można jej po prostu dodać do podaży on-chain, czyli istniejących monet zapisanych przez sieć Bitcoin. Ani Open Interest, ani wolumen sam nie pokazuje, ilu ludzi używa BTC. [4] [6]
W naszym uproszczonym modelu Adam ma liniową długą ekspozycję 100 000 USD, czyli pozycję zyskującą przy wzroście ceny, i wpłaca 20 000 USD. Spadek śledzonej ceny o 5% powoduje stratę 5 000 USD, czyli 25% wpłaty przed kosztami. Ten nieproporcjonalny efekt to dźwignia finansowa. Depozyt zabezpieczający służy wykonaniu zobowiązań; nie stanowi gwarantowanego limitu straty. Przykład nie jest rzeczywistym depozytem CME ani progiem likwidacji. Wezwanie do dopłaty lub przymusowe zamknięcie może nastąpić wcześniej, a strata przekroczyć początkową wpłatę. [5]
Górnik zamierza później sprzedać BTC, aby opłacić wydatki. Sprzedaż futures może złagodzić spadek ceny: zysk na kontrakcie może wyrównać niższy przychód ze sprzedaży monet. To zabezpieczenie, czyli hedge. Nie usuwa wszystkich ryzyk. Ryzyko bazy, zmiany różnicy między bieżącą ceną BTC a ceną futures, oznacza, że obie części nie muszą się dokładnie równoważyć. Gdy cena rośnie, trzeba czasem uzupełnić depozyt jeszcze przed sprzedażą drożejących bitcoinów. Liczą się też opłaty i warunki pośrednika. Ten sam kontrakt służy spekulacji; nazwanie go hedge nie dowodzi jakości strategii. [3] [5] [6]
Korelacja opisuje, jak wspólnie poruszają się ceny w określonych danych. Autorzy dokumentu roboczego IMF z 2023 roku stwierdzili, że silniejszy związek ich wspólnego czynnika cen kryptoaktywów z akcjami zbiegł się z wejściem inwestorów instytucjonalnych. Model wyjaśnia, jak wspólne preferencje inwestycyjne i skłonność do ryzyka mogą łączyć rynki. Wyniki zależą od danych i założeń. Nie dowodzą, że każdy fundusz wywoła określony ruch BTC, ani nie gwarantują takiej samej przyszłej korelacji. To badanie autorów, niekoniecznie oficjalne stanowisko IMF. Zachęca do obserwowania powiązań, nie do odgadywania jutrzejszej ceny. [1]
Adam nie pyta już tylko, ile pieniędzy znajduje się w produktach bitcoinowych. Rozróżnia utrzymywane aktywa, obrót, napływy lub odpływy netto i otwarte kontrakty. Wartość aktywów może wzrosnąć wraz z ceną, bez równoważnego dopływu nowych pieniędzy. Potem sprawdza, co posiada inwestor, kto przechowuje BTC i jak zakończyć inwestycję. Dane i opłaty muszą dotyczyć tego samego produktu i daty. Więcej możliwości finansowych może poszerzyć dostęp do rynku, ale nie dowodzi bezpieczniejszego przechowywania czy częstszego płacenia bitcoinem. Ważne są umowa i rzeczywista działalność, nie tylko znajoma nazwa. [2]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Capital Requirement, Hal Finney, CME Bitcoin futures, Bitcoin ETF flows. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Capital Requirement, Hal Finney, Operation Choke Point 2.0.