Mowa tu o bitcoinowych produktach notowanych na giełdzie, zwykle nazywanych ETF-ami. Bitcoin ETF flows to wartość nowo utworzonych jednostek pomniejszona o wartość umorzeń w określonym okresie. Przy tworzeniu produkt otrzymuje aktywa i emituje jednostki; przy umorzeniu jednostki wracają do produktu, a odpowiadające im aktywa go opuszczają. Różnica to napływ lub odpływ netto. Porównanie wymaga tej samej waluty, okresu i grupy produktów. Trzeba też odróżnić dane zaraportowane od szacunków.
W naszym prostym przykładzie powstają jednostki o wartości 15 000 USD, a umarzane są jednostki warte 10 000 USD. Napływ netto wynosi 5 000 USD. „Netto” oznacza, że odjęliśmy od siebie oba kierunki, a nie że wykonano tylko jedną płatność. Nawet wynik zerowy może kryć duże kreacje i równie duże umorzenia. Dlatego Investment Company Institute, w skrócie ICI, raportuje osobno emisję brutto, umorzenia brutto i emisję netto. Jego ogólne statystyki ETF obejmują jednak nie tylko produkty bitcoinowe. [1]
Wyobraźmy sobie, że te same 100 jednostek zmienia właściciela 10 razy w ciągu dnia, zawsze po 50 USD za jednostkę. Wartość obrotu osiąga 50 000 USD. Jeśli nie utworzono ani nie umorzono żadnych jednostek, przepływ netto produktu wynosi zero. Kupujący płacili sprzedającym na rynku wtórnym, czyli rynku już istniejących jednostek. Pieniądze mogły w ogóle nie trafić do produktu. Nie dodawaj więc obrotu giełdowego do kreacji jako kolejnego nowego kapitału. Inaczej aktywna sesja będzie wyglądać jak napływ środków, którego nie było. [2]
Wartość aktywów pod zarządzaniem, czyli AUM, zmienia się również wraz z ceną posiadanych aktywów. Nasz przykład zaczyna się od 1 000 000 USD. Najpierw aktywa zyskują 10 %, a dopiero na koniec okresu wpływa 50 000 USD. Bez opłat i wypłat kończymy z 1 150 000 USD. Wzrost o 150 000 USD składa się zatem ze 100 000 USD zmiany wyceny i tylko 50 000 USD napływu netto. Gdyby pieniądze wpłynęły w środku okresu, dalsze zmiany ceny wpłynęłyby również na nie. Sama różnica AUM nie wystarcza więc do ustalenia przepływów. [1]
Zmiana liczby jednostek pozwala w pewnych warunkach oszacować przepływ. W naszym przykładzie wartość aktywów netto na jednostkę, NAV, pozostaje taka sama i wynosi 50 USD. Powstaje 300 jednostek, a umarzanych jest 200; przyrost netto o 100 jednostek odpowiada 5 000 USD. Sam przyrost netto nie ujawnia jednak obu wartości brutto. W rzeczywistych danych trzeba dopasować moment wyceny do kreacji i umorzeń. Uwzględnij też split: podział jednostek na większą liczbę mniejszych części, który sam w sobie nie dodaje aktywów. Końcowa NAV nie musi odpowiadać cenie wszystkich transakcji w okresie. [1] [3]
Prospekt IBIT z 31 lipca 2025 opisuje koszyki po 40 000 jednostek dla uprawnionych Authorized participants, czyli AP: instytucji mających umowny dostęp do kreacji i umorzeń. Rozliczenie może odbywać się gotówkowo, cash, lub w aktywach, in-kind — tutaj w bitcoinach. Kreacja wyrażona w dolarach nie musi więc oznaczać nowego zakupu BTC na rynku spot dokładnie w tej chwili. Rynek spot służy bezpośrednim transakcjom danym aktywem. Sam transfer między portfelami depozytariusza też nie dowodzi kreacji ani umorzenia. Zwykła transakcja inwestora detalicznego nie jest bezpośrednią kreacją jednostek w produkcie. [3]
W naszym przykładzie produkt A notuje dzienny napływ 100 000 000 USD, a produkt B odpływ 80 000 000 USD. Razem daje to napływ netto 20 000 000 USD. Nagłówek dotyczący wyłącznie A nie opisywałby więc całej grupy. Liczby nie dowodzą również, że ci sami ludzie sprzedali B i kupili A; nie znamy ich pojedynczych transakcji. Przed sumowaniem uzgodnij walutę, okres i zestaw produktów. Oddziel produkty spot od tych korzystających z futures, czyli kontraktów z przyszłym terminem rozliczenia. Jeśli je łączysz, jasno opisz zakres sumy. [1]
ICI wyraźnie odróżnia szacunki tygodniowe od faktycznie zaraportowanej emisji netto, której dane zbiera co miesiąc. Wyniki wcześniejszych tygodni mogą się zmienić po uzupełnieniu lub poprawieniu danych. To przydatny przykład metodologii, a nie źródło aktualnego dziennego zestawienia Bitcoin ETF. We własnej tabeli zapisuj czas publikacji oraz ustalaj, czy data oznacza transakcję, czy rozliczenie — zakończenie przekazania pieniędzy i aktywów. Sprawdź, których produktów brakuje i czy liczby zostały zrewidowane. Brak danych nie oznacza zera: bez nich nie znamy przepływu. [4]
Przepływy netto opisują zmiany jednostek w określonej grupie produktów. Same nie ujawniają jednak motywów każdego posiadacza ani jego innych inwestycji. Ktoś może równocześnie mieć inną pozycję, która równoważy ryzyko tej inwestycji. Analizuj więc osobno transakcje między inwestorami oraz kreacje i umorzenia przez AP. Dodatni przepływ nie gwarantuje wzrostu ceny BTC, tak jak ujemny nie gwarantuje spadku. Tabela ma opisywać udokumentowany ruch środków według danej metody, a nie zmieniać jedną liczbę w pewną prognozę cenową. [2] [3]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z ETF creation and redemption, Authorized participant, Net asset value, ETF sponsor fee. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Financialization.