U.S. spot Bitcoin ETP approval

Jana czyta, że Stany Zjednoczone zatwierdziły fundusze bitcoinowe. Czy urząd zaleca więc zakup bitcoina? Decyzja 34-99306 z 10 stycznia 2024 jest bardziej precyzyjna: zatwierdziła 11 wniosków NYSE Arca, Nasdaq i Cboe BZX dotyczących zasad notowania i handlu wskazanymi produktami. Notowanie oznacza dopuszczenie papieru wartościowego na giełdę. Decyzja otworzyła drogę do zakupu jednostek przez rynek papierów wartościowych, nie do zysku bez ryzyka. Nie nakazała każdemu brokerowi oferować każdego produktu ani sama nie dowodzi, że wszystkie rozpoczęły handel tego samego dnia. [1]

Najpierw trzeba odróżnić giełdę chcącą dopuścić papier do obrotu od emitenta oferującego go inwestorom. Wniosek giełdy przechodzi procedurę Rule 19b-4. Rejestracja oferty według ustawy z 1933 oraz papierów wartościowych według ustawy z 1934 mają własne wymagania. Początkujący nie musi pamiętać tych numerów: ważne, że ukończenie jednego etapu nie zastępuje pozostałych. Skuteczny dokument rejestracyjny nie jest potwierdzeniem dobrej inwestycji. Prospekt opisuje produkt, koszty i ryzyko, a rzeczywistą datę rozpoczęcia handlu trzeba sprawdzić osobno. [1] [3]

Zgodę poprzedził spór sądowy. W styczniowym oświadczeniu SEC przypomniała sprawę Grayscale: sąd uznał, że urząd niedostatecznie uzasadnił wcześniejsze odrzucenie proponowanego produktu. Uchylił tę decyzję i przekazał sprawę SEC do ponownego rozpatrzenia. Istotna jest różnica między kontrolą uzasadnienia urzędu a oceną inwestycji dla Jany. Sąd nie potwierdził bezpieczeństwa BTC, nie przejął odpowiedzialności za jego cenę ani nie zastąpił wszystkich wymogów produktu. Zakwestionował uzasadnienie decyzji, zamiast gwarantować przyszły wynik inwestycji. [2]

Urząd analizował również wykrywanie oszustw i manipulacji. Badał, na ile wspólnie poruszają się zmiany cen na rynku spot, gdzie handluje się samym bitcoinem, oraz na rynku futures CME, czyli kontraktów z przyszłym rozliczeniem. Taka statystyczna współzależność to korelacja. Korelacja nie oznacza związku przyczynowego: sama nie mówi, który rynek napędza drugi. Uzasadnienie zakładało, że manipulacja wpływająca na ceny spot prawdopodobnie odbije się też na cenach CME, gdzie nadzór i wymiana informacji między giełdami mogą pomóc wykryć jej skutki. Nie objęło to jednak wszystkich platform spot nadzorem CME i nie usunęło ryzyka manipulacji. [1]

U brokera może widnieć ETF, angielski skrót oznaczający fundusz notowany na giełdzie. Same litery nie określają jednak ochrony inwestora. Investor.gov wyjaśnia, że amerykańskie bitcoinowe ETP typu spot to trusty towarowe: struktury utrzymujące aktywa bazowe na rzecz posiadaczy jednostek. Nie są spółkami inwestycyjnymi zarejestrowanymi na podstawie ustawy z 1940, nawet z ETF w nazwie. Nie można więc automatycznie przenosić na nie całego systemu dotyczącego zwykłych funduszy podlegających tej ustawie. Nadal obowiązują wymogi rejestracyjne, informacyjne i przepisy przeciw oszustwom. Nie są ani pozbawione zasad, ani prawnie identyczne ze wszystkimi innymi ETF. [3]

Kolejny krok nastąpił 29 lipca 2025, gdy SEC dopuściła tworzenie i wykup jednostek in-kind. Oznacza to przekazanie aktywa bazowego, w produkcie bitcoinowym BTC, zamiast rozliczenia wyłącznie w pieniądzu. Mechanizm dotyczy uprawnionych uczestników, AP: stron umowy tworzących lub oddających duże pakiety jednostek bezpośrednio produktowi. Sama zgoda nie dowodzi natychmiastowego wdrożenia do umów i działania konkretnego produktu. Zwykły zakup przez brokera nie czyni też Jany uczestnikiem AP. Decyzja nie daje jej więc sama w sobie prawa do przesłania bazowych BTC na własny adres. [4]

Rozważmy przykład bez opłat. Wartość aktywów netto na jednostkę, NAV, pozostaje równa 50 USD. Popyt na rynku sprawia jednak, że Jana kupuje jednostkę za 52 USD, a później sprzedaje za 50 USD. Traci 2 USD, około 3,85 % ceny zakupu, choć NAV się nie zmienił. Zapłaciła premię, czyli nadwyżkę ponad wartość aktywów bazowych, która później zniknęła. W praktyce wynik mogą dodatkowo obciążyć opłaty i spread, różnica między ofertami kupna i sprzedaży. Zgoda na handel nie chroni zapłaconej ceny ani nie gwarantuje sprzedaży w dowolnym momencie po wartości aktywów. [3]

Styczniowa decyzja SEC nie była rekomendacją BTC, potwierdzeniem bezbłędnego przechowywania ani zgodą z góry na każdy przyszły produkt kryptowalutowy. Dopuszczała konkretny handel w określonych ramach prawnych. Dla Jany pozostają praktyczne pytania: co produkt naprawdę posiada, kto chroni aktywa, jak pobierane są opłaty i jakie prawa daje jednostka? Odpowiedzi powinny zawierać aktualny prospekt i raporty produktu. Dostępność u brokera może ułatwić zakup, ale sama nie pokazuje, czy Jana rozumie ryzyko i czy inwestycja jest dla niej odpowiednia. [2] [3]