Marek „Slush” Palatinus

Kupując Trezor, można w ogóle nie wiedzieć, czym jest pula wydobywcza. Obie historie łączy jednak Marek Palatinus, znany jako Slush. W jednej pomagał górnikom połączyć siły i częściej otrzymywać mniejsze nagrody. W drugiej wraz ze współpracownikami szukał sposobu, by ułatwić zwykłym użytkownikom ochronę własnych bitcoinów. Wspólny motyw jego pracy to przekształcanie teoretycznych możliwości Bitcoina w rozwiązania, z których można korzystać na co dzień. [8] [1]

Pod koniec 2010 roku słabszy komputer mógł długo wydobywać bez znalezienia choćby jednego bloku i otrzymania nagrody. Blok to zbiór transakcji, który po sprawdzeniu trafia do historii Bitcoina. Wydobywanie nie jest opłacane za przepracowane godziny: maszyny powtarzają obliczenia, a sukces przychodzi nieregularnie. W wątku BitcoinTalk z 27 listopada Palatinus wyjaśniał, dlaczego warto połączyć moc uczestników. W grudniu uruchomił Bitcoin.cz Mining Pool, powszechnie uznawany za pierwszą publiczną pulę bitcoinową. Później znano ją jako Slush Pool; dziś tę historię kontynuuje Braiins Pool. [12] [1] [14]

Anna ma niewielką maszynę wydobywczą. Samodzielnie może bardzo długo czekać na nagrodę; w większej grupie dostaje mniejsze części wspólnego dochodu. Pula mierzy jej wkład za pomocą shares: wyników obliczeń spełniających łatwiejszy warunek niż znalezienie bloku Bitcoina. Następnie dzieli wpływy zgodnie z zasadami. Nie tworzy dodatkowych bitcoinów i przy pozostałych warunkach równych, na przykład opłatach, nie zwiększa oczekiwanej nagrody za tę samą pracę. Przede wszystkim wyrównuje nieregularne dochody. Anna musi jednak zaufać, że operator prawidłowo rozliczy wkłady i wypłaci pieniądze. [12]

W marcu 2012 roku napastnik włamał się na serwery dostawcy Linode i ukradł 3000 BTC z portfela puli. Zarabianie bitcoinów i ich bezpieczne przechowywanie okazały się oddzielnymi zadaniami. Pula mogła poprawnie przydzielać pracę, a mimo to stracić środki na serwerze. Braiins opisuje ten incydent w swojej historii jako impuls do profesjonalizacji obsługi i lepszego oddzielenia pieniędzy od infrastruktury online. Nie złamano zasad Bitcoina; słabe okazało się środowisko mające dostęp do kluczy. [1]

Wraz ze wzrostem mocy górników starszy sposób komunikacji getwork przestawał wystarczać: urządzenia często prosiły o kolejne zadania. 11 września 2012 roku Palatinus przedstawił protokół Stratum, później nazwany Stratum V1. Protokół oznacza tutaj wspólny język: pula wysyła pracę, a maszyny odsyłają wyniki. Nowe rozwiązanie ograniczyło zbędną komunikację i sprawniej obsługiwało szybki sprzęt. Miało też granice. Sam V1 nie szyfrował połączenia, a transakcje do bloku zwykle wybierała pula. Wygodniejsze wydobywanie nie rozwiązało wszystkich problemów zaufania. [4] [5]

Poszukiwania bezpieczniejszego przechowywania zaczęły się jeszcze przed atakiem na Linode. Brmlab to wspólny warsztat, w którym ludzie tworzą oprogramowanie, budują urządzenia elektroniczne i wymieniają się doświadczeniami. W 2011 roku Palatinus spotkał Pavola Rusnáka, znanego jako Stick, w praskim hackerspace brmlab. Rozważali urządzenie trzymające klucze prywatne oddzielnie od zwykłego komputera i podpisujące płatności wewnątrz. Tak powstawał Trezor, Hardware Wallet, czyli portfel sprzętowy. Razem z Aleną Vránovą założyli w 2013 roku SatoshiLabs i sfinansowali produkcję przedsprzedażą; pierwsze urządzenia dotarły do klientów w 2014 roku. Była to wspólna droga od prototypu do produkcji, a nie gotowy produkt jednej osoby. [8] [7] [11]

Urządzenie może się zepsuć lub zgubić. Oprócz ochrony kluczy potrzebny jest zatem sposób ich odtworzenia. BIP39 z datą przydzielenia 10 września 2013 roku wymienia czterech autorów: Marek Palatinus, Pavol Rusnák, Aaron Voisine i Sean Bowe. Opisuje zapis losowości wygenerowanej przez komputer oraz krótkiej wartości kontrolnej jako listy słów, z której wyprowadza się początkowy sekret portfela. Użytkownik zna ją jako Seed Phrase, często złożoną z 12 lub 24 słów. Portfel powinien tworzyć te słowa z nieprzewidywalnych danych losowych. Nie wymyślaj ich z ulubionego zdania: zachowaj dokładnie te słowa, które pokazuje portfel, w tej samej kolejności i bez tłumaczenia. Odtworzenie wymaga właściwego formatu oraz pierwotnej passphrase, jeżeli była użyta — dodatkowego tajnego tekstu. [9]

W 2013 roku Jan Čapek i Pavel Moravec z Braiins przejęli większościowy udział w puli i całość jej obsługi. Palatinus mógł mocniej skupić się na Trezorze. Braiins kupiło pozostały udział w 2020 roku; w styczniu 2021 roku Palatinus publicznie oznajmił, że nie jest już związany z pulą. Nazwa Slush Pool nie oznaczała więc, że Slush osobiście kierował nią przez całą historię. Przy wyborze dzisiejszej usługi warto odróżnić założyciela od aktualnego operatora i jego zasad. [1]

Komunikacja wydobywcza nadal ewoluowała. Stratum V2, przedstawiony w 2019 roku, powstawał w Braiins z udziałem Pavla Moravca, Jana Čapka, Matta Coralla i innych. Wykorzystywał doświadczenia V1 oraz propozycję BetterHash Coralla. Oferuje między innymi zabezpieczoną komunikację i możliwość oddzielenia wyboru transakcji od operatora puli, jeśli uczestnicy korzystają z odpowiednich części protokołu. Funkcje te nie są automatycznie aktywne wszędzie. Wkład Palatinusa w pierwsze Stratum jest ważny, ale nie czyni go autorem całej następnej generacji. [6]

Komunikat SatoshiLabs z maja 2026 roku określa Palatinusa jako współzałożyciela SatoshiLabs Group i Tropic Square, firmy rozwijającej układy bezpieczeństwa o otwartej architekturze. To dalszy ciąg pytania, komu trzeba ufać przy ochronie pieniędzy i co można niezależnie sprawdzić. Sama otwartość nie gwarantuje jednak produktu bez błędów. Dla początkującego najważniejszy jest praktyczny rezultat: można wspólnie wydobywać, trzymać klucze we własnym urządzeniu i przygotować kopię umożliwiającą odtworzenie portfela. Każda opcja ma zasady i obowiązki; znane nazwisko założyciela nie zastępuje ich zrozumienia. [13]