Bisq to otwarty projekt umożliwiający bezpośredni zakup i sprzedaż bitcoina między ludźmi. Zamiast konta na giełdzie przechowującej Twoje pieniądze używasz aplikacji połączonej z innymi uczestnikami. Taki model nazywa się peer-to-peer. Program pomaga znaleźć ofertę i zakończyć wymianę, a zwykłe pieniądze wysyłasz drugiej osobie, na przykład przelewem bankowym. Nie ma centralnego depozytu giełdowego, ale nadal trzeba sprawdzać płatności i przestrzegać uzgodnionej procedury.
Wyobraź sobie, że kupujesz bitcoin za euro od nieznajomego. Co sprawia, że po zapłacie otrzymasz monety? Bisq proponuje różne rozwiązania. W Bisq 1 obaj uczestnicy wpłacają kaucję w bitcoinie, a sprzedawane monety są blokowane na wspólnych warunkach. Bisq Easy, dostępne w aplikacji Bisq 2, pozwala zacząć bez kaucji: kupujący płaci pierwszy i wybiera sprzedawcę, uwzględniając jego reputację, czyli udokumentowaną historię. To zatem nie tylko inny interfejs. Przed przyjęciem oferty trzeba rozumieć, z jakiej procedury się korzysta i co się stanie, jeśli druga osoba przestanie współpracować. [1] [5]
W Bisq 1 sprzedawane bitcoiny i kaucje obu stron zostają zablokowane przy użyciu multisig 2-of-2. Zwykła wypłata wymaga podpisu kupującego i sprzedawcy. Po prawidłowym zakończeniu każdy odzyskuje swoją kaucję; nie jest ona prowizją dla Bisq. Złamanie zasad może jednak kosztować część lub całość kaucji, zależnie od sposobu rozwiązania sporu. Kupujący potrzebuje więc trochę bitcoina jeszcze przed zakupem kolejnych monet, również na związane z tym opłaty sieciowe. Saldo oznaczone Locked jest zaangażowane w trwającą transakcję. Posiadanie własnego klucza nie pozwala dowolnie wypłacić tych środków bez drugiej strony. [2] [7]
Sprzedając przez Bisq 1, możesz otrzymać wiadomość „już zapłacone” i zrzut ekranu aplikacji bankowej. To jeszcze nie jest otrzymana płatność. Sprzedawca powinien sprawdzić własne konto, faktyczny wpływ oraz zgodność nazwiska, rachunku i metody płatności z umową. Dopiero potem potwierdza odbiór; rozbieżności należy wyjaśnić z mediatorem. Kupujący również oznacza płatność jako wysłaną dopiero po jej wykonaniu. Po rozpoczęciu transakcji żadna strona nie może samodzielnie zmienić warunków. Gdy bank zablokuje przelew, ewentualną alternatywę omawia się w czacie transakcji lub podczas mediacji. Druga osoba nie musi zaakceptować innego rachunku ani sposobu zapłaty. [3]
Uczestnicy najpierw próbują porozumieć się na czacie Bisq. Jeśli to nie wystarcza, mediator analizuje dowody i proponuje podział środków. W Bisq 1 nie ma trzeciego klucza multisig, więc nie może sam wykonać swojej propozycji. Zwykła ugoda wymaga akceptacji i podpisów obu stron. Ostateczną możliwością jest arbitraż z inną procedurą: przygotowaną wcześniej transakcję można opublikować dopiero po upływie określonego czasu; przesyła ona zablokowane środki na wyznaczone adresy projektu, a rekompensatę rozpatruje się osobno. Nie jest to przycisk natychmiastowego zwrotu. Zachowanie dokumentów, szybkie odpowiedzi i właściwy stan danych transakcji w aplikacji mają więc znaczenie. [4]
Przy pierwszym niewielkim zakupie konieczność posiadania bitcoina na kaucję może być przeszkodą. Bisq Easy usuwa ten wymóg i nie pobiera prowizji handlowej. Sprzedawca może jednak uwzględnić koszty w wyższej cenie oferty, a wybrany sposób przelewu również może kosztować. Kupujący najpierw wysyła zwykłe pieniądze, a potem otrzymuje bitcoin. Reputacja pomaga ocenić sprzedawcę, lecz nie zmusza go kryptograficznie do wydania monet. Dlatego model ten służy małym transakcjom, a nie zapewnieniu równie silnej ochrony bez zabezpieczenia. Mediator może pomóc, a oszukańczy profil może zostać zablokowany. Żadne z tych działań nie tworzy po fakcie kaucji, której przy tej transakcji nie wpłacono. [5]
Bisq używa Tor, czyli sieci utrudniającej powiązanie komunikacji z Twoim adresem internetowym, oraz przechowuje dane aplikacji na Twoim urządzeniu. To przydatne, ale przelew nadal przechodzi przez bank i może ujawnić odbiorcy nazwisko lub numer rachunku. W Bisq Easy ktoś może poznać te dane, a następnie zrezygnować z wymiany. Transakcje bitcoinowe również pozostają widoczne w publicznym blockchainie. Brak centralnej rejestracji nie oznacza zatem anonimowości wobec wszystkich. Warto pozostać przy czacie danej transakcji: przeniesienie rozmowy do innego komunikatora utrudnia odtworzenie zdarzeń i zebranie dowodów przy późniejszym sporze. [1] [5]
Seed Phrase, czyli słowa odzyskiwania portfela, pomaga przywrócić klucze. Nie zawiera jednak całej historii niedokończonej transakcji. W Bisq 1 ważna jest więc kopia całego katalogu danych aplikacji, obejmująca rachunki płatnicze, trwające wymiany i spory. Sam eksport rachunków pomija informacje potrzebne do zachowania ich wieku i podpisów dokumentujących historię. Hasło portfela nie szyfruje całego tego katalogu, dlatego kopię trzeba chronić również jako zbiór wrażliwych danych. Przywrócenie kluczy w innym portfelu nie zastępuje odtworzenia aplikacji. Późniejsze wydawanie środków może zakłócić otwarte transakcje lub zniszczyć BSQ, token projektu związany z określonymi wyjściami bitcoinowymi, jeżeli wyda się je jak zwykły bitcoin. [6] [7]
Rozróżnienie obu serii aplikacji ma znaczenie także podczas pobierania. Historycznym przykładem jest Bisq 2 v2.1.12: naprawiało bezpieczeństwo reputacji, wymagało aktualizacji do dalszego handlu i ostrzegało przed pomyleniem instalatorów Intel oraz Apple Silicon w pobieraniu wewnątrz aplikacji. Z kolei Bisq 1 v1.10.7 naprawiało uszkodzone dane wcześniejszego wydania w DAO, systemie zarządzania projektem. Te numery nie są zaleceniem instalowania dziś starszych wersji. Sprawdź aktualne wydanie odpowiedniej serii i właściwy typ procesora. Weryfikacja podpisu PGP/GPG instalatora za pomocą prawidłowo zweryfikowanego klucza publicznego pomaga potwierdzić pochodzenie pliku i brak zmian; nie gwarantuje braku błędów w programie. [8] [9] [10]
Pełniejszy obraz uzyskasz, czytając to hasło razem z Samodzielne przechowywanie bitcoinów, Multisig, Prywatność w Bitcoinie, Peach Bitcoin. Do tego hasła prowadzą również odsyłacze z Peach Bitcoin.